WYPRZEDZANIE - WIDOCZNOŚĆ - ZAGROŻENIA

Wyprzedzanie jest bardzo niebezpiecznym manewrem na drodze zwłaszcza na drogach jednojezdniowych, dwukierunkowych po jednym pasie ruchu w każdym kierunku. Ta konieczność przebywania podczas wyprzedzania na pasie do przeciwnego kierunku jazdy jest powodem zderzeń czołowych pojazdów a każdy błąd w wykonaniu wyprzedzania bardzo często kończy się tragicznie.

Podejmując decyzję o wyprzedzaniu należy zawsze poddać analizie łącznej:
- sens (np bezsensowe podejmowanie ryzyka wobec małych korzyści);
- zgodność z przepisami (przepisy ogólne (skrzyżowania,przejścia,przejazdy),znaki poziome (ciągłe linie), znaki pionowe (zakazy wyprzedzania,niebezpieczne zakręty),ograniczenia prędkości,odstępy;
- widoczność na cały czas potrzebny do wyprzedzania;
- długość do wyprzedzania (pojedyncze pojazdy do 12m, członowe do 16,5m, silnikowe z przyczepą do 18,75m, zespoły pojazdów do 22m i kolumny ciasno jadących pojazdów) - ich prędkość i zachowanie;
- sytuację z tyłu - czy już nie jesteśmy wyprzedzani.

Dla przykładowej, często spotykanej sytuacji, w poniższej tabeli i wykresie podaję niezbędną widoczność na cały czas potrzebny do wyprzedzania się pojazdów o długości 5m.

Przykładowy pojazd wyprzedzany jedzie ze stałą prędkością 30, 50, 70 lub 90 km/h.
Wyprzedzanie rozpoczyna się od tych prędkości w odległościach bezpiecznych równych drodze zatrzymania i kończy się w tej odległości.
Całkowity czas reakcji 1.3s, nawierzchnia o możliwym opóźnieniu 7 m/s2 .

Przyspieszenie do 100 km/h pojazdu przystępującego do wyprzedzania przyjąłem = 15 s (pełne wykorzystanie możliwości sprawnego średnio obciążonego samochodu osobowego).

Z tego wynika czas, droga oraz prędkość końcowa przy wyprzedzaniu.

Do analizy przyjąłem dwa pojazdy z przeciwka - jeden jadący z prędkością tą samą co wyprzedzany, a - drugi z prędkością przekraczającą tą prędkość o 30 km/h.
Wg kalkulatora: kalkulator drogi wyprzedzania

NIEZBĘDNA WIDOCZNOŚĆ

PRĘDKOŚĆ POJAZDU DO WYPRZEDZENIA w km/h	30		50		70		90
CZAS WYPRZEDZANIA (s)	6.6		8.8		11		13.1
PRĘDKOŚĆ KOŃCOWA (km/h)	53		80		108		135
DROGA WYPRZEDZANIA (m)	96		196		329		491
PRĘDKOŚĆ POJAZDU Z PRZECIWKA V (km/h)	30	60	50	80	70	100	90	120
JEGO DROGA PRZEBYTA W CZASIE WYPRZEDZANIA (m)	55	110	122	196	214	306	327	437
NIEZBĘDNA WIDOCZNOŚĆ DROGI DO PODJĘCIA DECYZJI O WYPRZEDZANIU (m)	151	206	318	392	543	635	818	928

WYNIK NA WYKRESIE:

WAŻNE I CIEKAWE:

NIEZBĘDNA WIDOCZNOŚĆ, podobnie jak ENERGIA KINETYCZNA,
jak DROGA HAMOWANIA WZRASTA WYKŁADNICZO
(TZN. NIELINIOWO) WRAZ Z KWADRATEM PRĘDKOŚCI.

ABY WYPRZEDZIĆ POJAZD JADĄCY O 20 km/h WIĘCEJ
POTRZEBA DWA RAZY (~ ) WIĘKSZEJ WIDOCZNOŚCI

POJAZD Z PRZECIWKA PRZEKRACZAJĄCY PRĘDKOŚĆ O 30 km/h
WYMAGA KAŻDORAZOWO ZWIĘKSZONEGO POLA WIDOCZNOŚCI O 55 do 110 m

Podejmując decyzję o wyprzedzaniu należy na tej wyliczonej odległości wypatrzyć nie tylko pojazd jadący z przeciwka (jego prędkość i odległość) ale wszystkich innych uczestników ruchu drogowego:

- pieszych na jezdni po lewej, po prawej;
- kolumny pieszych po lewej, po prawej;
- rowerzystów po lewej, po prawej;
- kolumny rowerzystów po lewej, po prawej;
- wózki rowerowe, podręczne, dziecięce, inwalidzkie po lewej, po prawej;
- pojazdy zaprzęgowe;
- robotników na jezdni wraz z maszynami;
- maszyny rolnicze, ciągniki, przyczepy;
- awaryjnie pozostawione pojazdy;
- możliwość wtargnięcia na jezdnię dzieci, pijanych lub niepełnosprawnych pieszych, kierowców;
- pojazdy uprzywilejowane w akcji;
- motocyklistów z reguły przekraczających o 100% prędkość;
- już wyprzedzających się z przeciwnej strony.

Obserwacja niektórych grup uczestników po prawej pozwala przewidywać zachowanie pojazdu wyprzedzanego - nie można zakładać, że wyprzedzany nie będzie omijał np pieszego !

Etapy wyprzedzania, wymowa pozycji na drodze, nieprawidłowe wyprzedzanie kolumny.

Przy wyprzedzaniu zwracam uwagę na odstęp przy wyprzedzaniu , który powinien wynosić minimum 1m. Jest on obowiązkowy w stosunku do pojazdów jednośladowych ale również jest on potrzebny następującemu kierowcy który ma zamiar wyprzedzać. W tym odstępie 1 m będzie on mógł ocenić sytuację z przeciwka i podjąć właściwą decyzję.

Bezpieczeństwo przy wyprzedzaniu można zwiększać:

I.Działania organizatora ruchu:

1.Budowę wielopasowych dróg dwujezdniowych, jezdni o dwóch pasach ruchu w jednym kierunku, jezdni z trzecim pasem o zmiennym kierunku ruchu, jezdni z trzecim pasem w przewidywalnych miejscach potencjalnego wyprzedzania (po dłuższych odcinkach jazdy bez możliwości wyprzedzania, miejsca bez dostatecznej widoczności), pasach ruchu powolnego przed wzniesieniami;
2.Oddzielanie ruchu pieszego, rowerowego, wolnobieżnego od jezdni dwukierunkowej o dwu pasach ruchu;
3.Systematyczne zwiększanie niezbędnej widoczności w okolicy dróg, stworzenie systemu ostrzegania o pułapkach braku widoczności (np w terenie pagórkowatym-zagęszczenie słupków przydrożnych uwidoczni nagłe obniżenie jezdni);
4.Wprowadzenia zakazu lewoskrętu przy braku odpowiedniego pasa ruchu na drogach o prędkościach powyżej 50 km/h;
Aktualnie organizatorzy przerywając linie podwójne ciągłe jak gdyby zachęcali do takich lewoskrętów - a może to być czasami niezgodne z art.3 PORD i jako takie zabronione.

II.DZIAŁANIA WYPRZEDZAJĄCEGO:

1. NIGDY nie podejmować ryzyka wyprzedzania bez dostatecznej widoczności sytuacji przed wyprzedzanym;
2. Nie podejmować tego ryzyka w sytuacjach niezgodnych z przepisami, przy braku sensu i nikłych korzyściach;
3. Wykorzystywanie maksymalnej możliwości pojazdu w zakresie przyspieszania aby maksymalnie skrócić czas przebywania na pasie przeciwnego kierunku jazdy .

III.DZIAŁANIA WYPRZEDZANEGO:

1. ZGODNOŚĆ Z PRZEPISAMI (brak przyspieszania,brak zmiany pasa ruchu) może nie wystarczyć !
- zgodnie z art.3 PORD wyprzedzany ma obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań celem ratowania niebezpiecznej sytuacji.

W razie wypadku trzeba będzie wykazać jakie środki podjęto w tym celu.

PRZYCZYNY, KTÓRE JUŻ SKOŃCZYŁY SIĘ ŚMIERCIĄ PRZY WYPRZEDZANIU:

1. Podejmowanie wyprzedzania w miejscach i sytuacjach bez dostatecznej widoczności (teren pagórkowaty,dojazd do wierzchołka wzniesienia, na łukach niebezpiecznych zakrętów, przy mgłach,śnieżycach,ulewnych deszczach ... przed i na przejściach,przejazdach,skrzyżowaniach...);
2. Nieopanowanie pojazdu w końcówce wyprzedzania wobec znacznego zwiększenia prędkości i nieprzewidywalnego stanu jezdni w tym miejscu;
3. Brak czytelnego pokazywania pomocy dla bezpiecznego zakończenia niefortunnego wyprzedzania - hamowania z odsuwaniem się do prawej.
4. Zaskoczenie (tzn niefortunne wyprzedzanie):

- brakiem miejsca do zakończenia wyprzedzania,
- brakiem miejsca do wycofania się z manewru (następny blisko trzymający się wyprzedzający za lub obok),
- brakiem czytelnego miejsca na ratunek,
- szybszy niż oceniono pojazd z przeciwka,
- podejmowanie wyprzedzania przez pojazd wyprzedzany,
- nieoczekiwana zmiana widoczności w trakcie manewru,
- brakiem przyspieszania z powodu

- niewłaściwy bieg (obowiązkowa redukcja do niższego biegu z pełnym wykorzystywaniem mocy silnika),
- przeciążenie pojazdu,
- przekroczenia przyczepności kół do nawierzchni jezdni,
- chwilowa niesprawność silnika...

5. Długa jazda z wyprzedzaniem autostradami, drogami dwujezdniowymi - przejście na jezdnie dwukierunkowe zmniejsza czujność przy kardynalnie zmienionych warunkach wyprzedzania.
6. PRZESTĘPCZE działania wyprzedzanego - przyspieszenie lub zajeżdżanie drogi ...


O MNIE \| RUCH DROGOWY \| BEZPIECZEŃSTWO \| TRASY \| ANIMACJE \| GRY \| KALKULATORY \| PODSTAWY \| EGZAMIN \| PLAC \| OFERTA \| LINKI

WYPRZEDZANIE - WIDOCZNOŚĆ - ZAGROŻENIA

NIEZBĘDNA WIDOCZNOŚĆ

NA SKRÓTY