W ustawie nr 220 znajdziemy:
SZCZEGÓŁOWE WARUNKI TECHNICZNE DLA SYGNAŁÓW DROGOWYCH
I WARUNKI ICH UMIESZCZANIA NA DROGACH
"2. 1. Pojęcia ogólne
Obszar skrzyżowania - obszar obejmujący wspólną część dróg danego skrzyżowania, ograniczony wyznaczonymi lub domniemanymi liniami zatrzymania oraz ich przedłużeniami (rys. 2. 1. 1).
Strumień ruchu - zbiór uczestników ruchu tego samego rodzaju, którzy przekraczają obszar skrzyżowania w określonym kierunku pomiędzy punktami: początkowym i końcowym przemieszczenia.
Tor jazdy strumienia - umowna linia w obszarze skrzyżowania, wzdłuż której uczestnicy ruchu tworzący dany strumień przekraczają skrzyżowanie (rys. 2. 1. 2).
Punkt kolizji - punkt leżący w obszarze skrzyżowania, w którym następuje przecięcie lub połączenie torów jazdy co najmniej dwóch strumieni (rys. 2. 1. 2).
Strumienie kolizyjne - para strumieni ruchu, których tory jazdy przecinają się lub łączą, wyznaczając punkt kolizji."

W ROZPORZĄDZENIU MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ
z dnia 2 marca 1999 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
(Dz. U. Nr 43, poz. 430) Rozdział 13 :
"Skrzyżowania i zjazdy
§ 55. 1. W celu określenia wymagań technicznych i użytkowych wprowadza się następujący podział skrzyżowań i zjazdów:
1) skrzyżowanie zwykłe - nie zawiera na żadnym wlocie wyspy dzielącej kierunki ruchu lub środkowego pasa dzielącego,
2) skrzyżowanie skanalizowane - zawiera co najmniej na jednym wlocie wyspę dzielącą lub środkowy pas dzielący; do skrzyżowań skanalizowanych zalicza się także ronda,
3) zjazd publiczny - określony przez zarządcę drogi jako zjazd co najmniej do jednego obiektu, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, a w szczególności do stacji paliw, obiektu gastronomicznego, hotelowego, przemysłowego, handlowego lub magazynowego,
4) zjazd indywidualny - określony przez zarządcę drogi jako zjazd do jednego lub kilku obiektów użytkowanych indywidualnie."

...

1. SKRZYŻOWANIE TORÓW RUCHU - każde możliwe miejsce kolizyjnego spotkania się pojazdów (odpowiednie słowu intersection w Konwencji Wiedeńskiej = każde przecięcie się dróg na jednym poziomie, ich połączenie lub rozwidlenie, łącznie z placami utworzonymi przez takie przecięcia, połączenia lub rozwidlenia).

2. OBRĘB SKRZYŻOWANIA DRÓG - obszar skrzyżowania obejmujący drogi dolotowe i wylotowe wg znaków linii ciągłych P-2(pojedyncza), P-4(podwójna) ,P7b(krawędziowa) a przy ich braku do 10 m od wyjścia łuku w prostą lub 10 m od przejścia dla pieszych czy też przejazdu dla rowerów tzn odpowiednio wg zakazu zatrzymywania i postoju.

3. POZIOMY OBSZAR WIDOCZNOŚCI - teren skrzyżowania dróg wraz z przyległymi terenami wyznaczony możliwą drogą zatrzymania pojazdu wg opóźnienia 4 m/s²  i normatywną prędkością na skrzyżowaniu 30, 50, 70, 90 km/h czyli odpowiednio 25, 50, 80, 120 m.
Zapewnienie bezpieczeństwa - to dbałość o trójkąty widoczności. To ustawowe uregulowanie odpowiedzialności i sposobu zagospodarowania przestrzennego tego obszaru.

4. PIONOWY OBSZAR WIDOCZNOŚCI - możliwość wzajemnej widoczności uwzględniającą konfigurację terenu i normalną wysokość obserwacji przez kierującego w zakresie 0,8 m do 2,2 m.
Zapewnienie bezpieczeństwa - to dbałość o ten obszar aby nie było tam ograniczających widoczność elementów jak reklam, barier, znaków drogowych ...

5. ZAJĘCIE PASA - to wjazd na powstające nowe pasy ruchu, to zajmowanie zgodnych z przepisami pasów za skrzyżowaniem torów ruchu. Przykładowo:
Jedziemy prosto jednym pasem i przybywa nam pas (prawy, bądź lewy) - jeżeli od razu na niego wjeżdżamy - powiemy, że go zajmujemy. Gdy będziemy chcieli to później uczynić - będzie to zmiana pasa.

Jeśli skręcając spotykamy wymalowane pasy ruchu na drodze poprzecznej bądź za skrzyżowaniem rozpoczynają się nowe pasy ruchu możemy mówić o zajmowaniu pasa ruchu. To zajmowanie winno odbywać się zgodnie z przepisami.

Skręcając na skrzyżowaniu (lewo,prawo) przy wyznaczonych torach ruchu - podążamy swoimi torami.
W obszarach bez wyznaczonych torów ruchu - poruszamy się możliwie blisko prawej krawędzi jezdni (krawężnik, linia krawędziowa). Można prowadzić pojazd drugim, trzecim ... pasem od krawędzi jezdni przy zajętości pasów bliższych prawej.
Nie naruszamy malowanych linii ciągłych, obszarów wyłączonych z ruchu.
Gdybyśmy te ustalenia zmieniali to zmieniamy tor ruchu = zmieniamy pas ruchu = zmieniamy położenie pojazdu względem krawędzi jezdni.

Przy braku innych pojazdów obok nas i z innych kierunków możemy zajmować pas wg zamierzonego dalszego poruszania się.
Będzie to pas prawy do dalszej jazdy w prawo lub prosto, albo pas lewy do dalszej jazdy w lewo bądź zawracania.

Ta możliwość się kończy przy obecności pojazdów obok nas, przy ruchu pojazdów na innych pasach ruchu.
Wtedy zajmując pas zastosujemy zasady nieutrudniania ruchu, zasady wybierania bezkolizyjnych torów poruszania się, zasady ruchu prawostronnego (możliwie blisko prawej krawędzi jezdni), zasady szczególnej ostrożności, podejmiemy wszelkie działania dla ratowania inaczej myślących ...

Przy niemożliwym do uniknięcia kolizyjnym torze poruszania się - zastosujemy zasady pierwszeństwa przejazdu.



Stosując tą terminologię powiemy, że w obrębie skrzyżowania dróg:
- zabronione jest zatrzymywanie i postój,
- nie zmieniamy pasów ruchu,
- nie wyprzedzamy innych pojazdów (jeśli ruch niekierowany),
- kierunkowskaz w tym obrębie pokazuje zamiar zmiany kierunku jazdy,
- umieszczony tu znak Ustąp, Stop dotyczy najbliższej jezdni,...
 

1.Ogólnie na skrzyżowaniu obowiązuje:

        A. WIEDZA O USTĘPOWANIU PIERWSZEŃSTWA - KOMU I W KTÓRYM MIEJSCU;
 
        B. MIMO "POSIADANEGO PIERWSZEŃSTWA" PODEJMOWANIE WSZELKICH DZIAŁAŃ
            DLA RATOWANIA INNYCH KIERUJĄCYCH, ROWERZYSTÓW, PIESZYCH.
          Ten obowiązek wynika bezpośrednio z Art.3 PoRD oraz z zasady zachowania szczególnej ostrożności na skrzyżowaniu dróg.

2. Jeśli są wyznaczone pasy ruchu (tory jazdy) - to poruszamy się:

Przed  skrzyżowaniem kierunkowskazem pokazujemy zamiar zmiany pasa lub kierunku jazdy
a w obrębie skrzyżowania kierunkowskaz pokazuje zamiar zmiany kierunku jazdy.

3.  Jeśli z jednego pasa jest możliwość zajęcia większej ilości pasów to szanując znaki poziome zajmujemy je:

     D. STOSOWNIE DO ZAMIARU DALSZEGO PORUSZANIA SIĘ: 4. Jeśli z dwóch pasów jest możliwość zajmowania dwóch pasów - KAŻDY PORUSZA SIĘ SWOIM PASEM .

5. Jeśli z dwóch pasów jest możliwość zajmowania trzech pasów ruchu (wadliwe rozwiązanie przy braku wyznaczonych pasów ruchu)
- ZAJMOWANIE OD PRAWEGO gdy priorytetem jest przepustowość i zgodność z przepisem o poruszaniu się możliwie blisko prawej krawędzi jezdni.
Gdy ważniejsze w danym momencie jest bezpieczeństwo lub brak jest miejsca - to prawy do max prawego a lewy do max lewego.

Zasada "od prawego do lewego" wynika wprost z przepisów:
" Art. 16.
1. Kierującego pojazdem obowiązuje ruch prawostronny.
2. Kierujący pojazdem, korzystając z drogi dwujezdniowej, jest obowiązany jechać po prawej jezdni; do
jezdni tych nie wlicza się jezdni przeznaczonej do dojazdu do nieruchomości położonej przy drodze.
3. Kierujący pojazdem, korzystając z jezdni dwukierunkowej co najmniej o czterech pasach ruchu, jest
obowiązany zajmować pas ruchu znajdujący się na prawej połowie jezdni.
4. Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać możliwie blisko prawej krawędzi jezdni . Jeżeli pasy ruchu
na jezdni są wyznaczone, nie może zajmować więcej niż jednego pasa."

6. Jeśli większa ilość pasów ruchu w danym kierunku - to w obrębie skrzyżowania zajmujemy WSZYSTKIE MIEJSCA na nich aby zwiększać przepustowość skrzyżowania.
Np - jeśli w czasie jednej zmiany sygnalizacji przejedzie 10 pojazdów - to dwoma pasami przejedzie ich 20 a przy trzech - 30 pojazdów (300% zwiększenie przepustowości skrzyżowania).  


III.Optymalnie bezpieczne rozwiązania przy budowie skrzyżowań:

1. Minimalne promienie łuków krawędzi jezdni na skrzyżowaniach dróg nie powinny być mniejsze niż 4m dla ruchu tylko osobowego - 8m dla ruchu ciężarowego i autobusowego. Zobacz geometrię ruchu pojazdu w zakręcie.

2. Optymalne oddalenie przejścia dla pieszych - dalej niż 6 m licząc od krawędzi jezdni poprzecznej (zależne również od promieni krawędzi jezdni) - kierowca pojazdu skręcającego może nie zauważać pieszego schowanego za elementami kabiny, słupkami, lusterkami...

3. Przejazdy dla rowerzystów poza przejściami dla pieszych.

4. Ilość pasów ruchu dostosowana do możliwych zmian kierunków ruchu i potrzebnej przepustowości bez wzajemnego blokowania się. To przynajmniej trzecie pasy umożliwiające lewoskręty, umożliwiające też dwuetapowy wyjazd z dróg podporządkowanych.

5. Stosowanie sygnalizacji kierunkowej S-3 sterowanej natężeniem ruchu wraz z wyznaczonymi torami ruchu na poszczególnych kierunkach pozwala maksymalnie wykorzystać przepustowość skrzyżowań.

6. Organizacja ruchu tak aby jadący prawym pasem nie był zaskakiwany jego zanikaniem.
Zanikać powinien zawsze pas lewy. Główne ciągi komunikacyjne powinny umożliwiać kontynuację jazdy prawym pasem.
W przeciwnym wypadku prawe pasy w korkującym ruchu nie będą wykorzystywane gdyż jadąc prosto kierujący już kilometr wcześniej będą trzymać się lewego aby w końcówce "nie prosić się" o zezwolenie na zmianę.
Ten sposób jazdy przeniesie się na wszystkie rodzaje dróg - powstanie ruch lewostronny? przy większej ilości pasów do jazdy wprost?

.... opracowanie w toku ... masz uwagi - pisz ... propozycje mogą być kontrowersyjne ....

---

UWAGA: Skróty myślowe i zestawienia nie mogą być podstawą rozstrzygnięć prawnych!
Podstawą prawną są Dzienniki Ustaw, Rozporządzenia Rady Ministrów,...
Wszystkie przedstawiane prace są mojego pomysłu i wykonania - podlegają ochronie praw autorskich.
Wymagają ciągłego udoskonalania ale ...