Twoja wyszukiwarka

WIRTUALNA NAUKA JAZDY
czyli krótko na ważne tematy ruchu drogowego
autor: inż. Stanisław Kwartnik


GRY | 
ANIMACJE | 
NIEZBĘDNIK | 
EGZAMIN | 
PLAC | 
TRASY | 
KURSANT | 
PARKOWANIE | 
HAMOWANIE | 
WYPRZEDZANIE | 
BEZPIECZEŃSTWO | 
KALKULATORY | 
AUDYT BRD | 
OFERTA | 
O MNIE | 
LINKI



UWAGA !! Jest to adaptacja ze strony internetowej http://republika.pl/bah/konwied1.html

Oryginał w wersji angielskiej dostępny tutaj:
http://www.unece.org/trans/conventn/crt1968e.pdf
Nowsza ujednolicona wersja z 2006 :
http://live.unece.org/fileadmin/DAM/trans/conventn/Conv_road_traffic_EN.pdf

Dz.U.88.5.40
1985-08-23zm.Dz.U.88.5.44
KONWENCJA
o ruchu drogowym,

sporządzona w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.

(Dz. U. z dnia 24 lutego 1988 r.)


W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

RADA PAŃSTWA

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

W dniu 8 listopada 1968 r. sporządzona została w Wiedniu Konwencja o
ruchu drogowym.

Po zaznajomieniu się z powyższą konwencją Rada Państwa uznała ją i
uznaje za słuszną, potwierdzając zastrzeżenie, złożone zgodnie z art.
54 ust. 1 przy podpisaniu konwencji, że Polska Rzeczpospolita Ludowa
nie uważa się za związaną artykułem 52 tej konwencji; oświadcza, że
wymieniona konwencja jest przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona, oraz
przyrzeka, że będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Dano w Warszawie dnia 1 czerwca 1984 r.

 (Tekst konwencji zawiera załącznik do niniejszego numeru)



ZAŁĄCZNIK

KONWENCJA O RUCHU DROGOWYM,

sporządzona w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.

Umawiające się Strony,

pragnąc ułatwić międzynarodowy ruch drogowy i zwiększyć bezpieczeństwo
na drogach przez przyjęcie jednolitych zasad ruchu,

zgodziły się na następujące postanowienia:



Rozdział I

Postanowienia ogólne


Artykuł 1

Określenia

W celu stosowania postanowień niniejszej konwencji niżej podane
określenia mają takie znaczenie, jakie nadano im w niniejszym
artykule:
a)określenie "ustawodawstwo krajowe" Umawiającej się Strony oznacza
całokształt praw i przepisów krajowych lub lokalnych obowiązujących na
terytorium tej Umawiającej się Strony;
b)pojazd uważa się za będący w ruchu międzynarodowym na terytorium
danego państwa, jeżeli:
i)należy do osoby fizycznej lub prawnej, której stałe miejsce
zamieszkania znajduje się poza tym państwem,
ii)nie jest zarejestrowany w tym państwie,
iii)został czasowo wwieziony do tego państwa;
jednakże każda Umawiająca się Strona może odmówić uznania pojazdu za
będący w ruchu międzynarodowym, jeżeli pojazd ten pozostaje na jej
terytorium ponad jeden rok, bez dłuższej przerwy, której czas trwania
może być ustalony przez tę Umawiającą się Stronę.
Zespół pojazdów uważa się za będący w ruchu międzynarodowym, jeżeli co
najmniej jeden z pojazdów tego zespołu odpowiada powyższemu
określeniu;
c)(1) określenie "obszar zabudowany" oznacza obszar obejmujący
zabudowania, do którego wjazdy i z którego wyjazdy są specjalnie
oznaczone odpowiednimi znakami;
d)określenie "droga" oznacza całą powierzchnię każdej drogi lub ulicy
otwartej dla ruchu publicznego;
e)określenie "jezdnia" oznacza część drogi zwykle używaną do ruchu
pojazdów; droga może składać się z kilku jezdni wyraYnie od siebie
oddzielonych, na przykład za pomocą pasa rozdzielającego lub różnicy
poziomów;
f)na jezdniach, na których boczny pas ruchu lub boczne pasy ruchu albo
specjalne drogi są zastrzeżone dla ruchu niektórych rodzajów pojazdów,
określenie "krawędź jezdni" oznacza dla innych użytkowników drogi
krawędź pozostałej części jezdni;
g)określenie "pas ruchu" oznacza każdy z podłużnych pasów, na które
może być podzielona jezdnia, oznaczony lub nie oznaczony za pomocą
podłużnych znaków na jezdni, lecz mający szerokość wystarczającą dla
ruchu jednego rzędu pojazdów samochodowych innych niż motocykle;
h)określenie "skrzyżowanie" oznacza każde przecięcie się dróg na
jednym poziomie, ich połączenie lub rozwidlenie, łącznie z placami
utworzonymi przez takie przecięcia, połączenia lub rozwidlenia;
i)określenie "przejazd kolejowy" oznacza każde przecięcie się na
jednym poziomie drogi z linią kolejową lub tramwajową o odrębnym
torowisku;
j)określenie "autostrada" oznacza drogę specjalnie zaprojektowaną i
zbudowaną dla ruchu samochodowego, która nie służy przydrożnym
posiadłościom oraz która:
i)poza wyjątkami dotyczącymi punktów specjalnych lub okresów
przejściowych ma odrębne jezdnie przeznaczone dla obu kierunków ruchu,
wyraźnie oddzielone od siebie za pomocą pasa rozdzielającego, nie
przeznaczonego dla ruchu, lub w wyjątkowych przypadkach oddzielone w
inny sposób;
ii)nie przecina się na tym samym poziomie z inną drogą, torem
kolejowym lub tramwajowym albo z drogą przeznaczoną dla ruchu
pieszego,
iii)jest specjalnie oznaczona jako autostrada;
k)określa się, że pojazd jest:
i)"zatrzymany", jeżeli jest unieruchomiony na czas niezbędny do
wsiadania lub wysiadania osób albo w celu załadowania lub wyładowania
rzeczy,
ii)"na postoju", jeżeli jest unieruchomiony z innego powodu niż
konieczność uniknięcia kolizji z innym użytkownikiem drogi lub z
przeszkodą albo zastosowania się do przepisów ruchu oraz jeżeli czas
unieruchomienia pojazdu nie jest ograniczony do czasu niezbędnego do
wsiadania lub wysiadania osób albo do załadowania lub wyładowania
rzeczy.
Jednakże Umawiające się Strony mogą uważać za zatrzymanie każde
unieruchomienie pojazdu w warunkach określonych wyżej pod lit. ii),
którego czas trwania nie przekracza okresu ustalonego w ustawodawstwie
krajowym, oraz uważać za postój każde unieruchomienie pojazdu w
warunkach określonych wyżej pod lit. i), którego czas trwania
przekracza okres ustalony w ustawodawstwie krajowym;
l)określenie "rower" oznacza każdy pojazd mający co najmniej dwa koła,
napędzany wyłącznie siłą mięśni osób znajdujących się na tym
pojeździe, w szczególności za pomocą pedałów lub ręcznej korby;
m)określenie "motorower" oznacza każdy dwukołowy lub trzykołowy pojazd
zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej nie
przekraczającej 50 cm3 (3,05 cala3), którego największa szybkość
konstrukcyjna nie przekracza 50 km (30 mil) na godzinę.
Jednakże Umawiające się Strony stosownie do swego ustawodawstwa
krajowego mogą nie uznać za motorowery takich pojazdów, które nie mają
cech charakterystycznych rowerów, dotyczących możliwości ich używania,
a w szczególności możliwości ich napędzania za pomocą pedałów, albo
których największa szybkość konstrukcyjna, ciężar lub niektóre cechy
charakterystyczne silnika przekraczają ustalone wielkości. Niczego w
niniejszym określeniu nie należy interpretować jako stanowiącego
przeszkodę do całkowitego zrównania przez Umawiające się Strony
motorowerów z rowerami przy stosowaniu przepisów ich ustawodawstwa
krajowego w sprawie ruchu drogowego;
n)(2) określenie "motocykl" oznacza każdy dwukołowy pojazd, z bocznym
wózkiem lub bez niego, zaopatrzony w silnik napędowy. Umawiające się
Strony mogą w swoim ustawodawstwie krajowym zrównać z motocyklami
trzykołowe pojazdy, których ciężar własny nie przekracza 400 kg (900
funtów). Określenie "motocykl" nie obejmuje motorowerów, jednakże
Umawiające się Strony mogą, pod warunkiem złożenia oświadczenia
zgodnie z art. 54 ust. 2 niniejszej konwencji, zrównać motorowery z
motocyklami w celu stosowania niniejszej konwencji;
o)określenie "pojazd motorowy" oznacza każdy pojazd drogowy wyposażony
w silnik napędowy i poruszający się samodzielnie na drodze, z
wyjątkiem motorowerów na terytoriach tych Umawiających się Stron,
które nie zrównały motorowerów z motocyklami, oraz z wyjątkiem
pojazdów szynowych;
p)określenie "pojazd samochodowy" oznacza każdy pojazd motorowy
używany zwykle do przewozu na drogach osób lub rzeczy albo do
ciągnięcia po drogach pojazdów używanych do przewozu osób lub rzeczy.
Określenie to obejmuje trolejbusy, to znaczy pojazdy połączone z
przewodem elektrycznym, nie jeżdżące na szynach. Nie obejmuje ono
pojazdów takich, jak traktory rolnicze, które są tylko okolicznościowo
używane do przewozu na drogach osób lub rzeczy albo do ciągnięcia po
drogach pojazdów używanych do przewozu osób lub rzeczy;
q)określenie "przyczepa" oznacza każdy pojazd przeznaczony do łączenia
go z pojazdem motorowym; określenie to obejmuje naczepy;
r)określenie "naczepa" oznacza każdą przyczepę przeznaczoną do
sprzęgania z pojazdem samochodowym w taki sposób, że część naczepy
spoczywa na pojeździe samochodowym, a znaczna część ciężaru naczepy i
jej ładunku obciąża ten pojazd samochodowy;
s)określenie "przyczepa lekka" oznacza każdą przyczepę, której
największy dopuszczalny ciężar nie przekracza 750 kg (1650 funtów);
t)określenie "zespół pojazdów" oznacza złączone ze sobą pojazdy, które
poruszają się po drodze jako jedna całość;
u)określenie "pojazd członowy" oznacza zespół pojazdów składający się
z pojazdu samochodowego i naczepy sprzęgniętej z tym pojazdem;
v)określenie "kierujący" oznacza każdą osobę, która kieruje pojazdem
samochodowym lub innym pojazdem (również rowerem) albo która prowadzi
drogą bydło pojedynczo lub w stadzie bądź też zwierzęta pociągowe,
juczne lub wierzchowe;
w)określenie "największy dopuszczalny ciężar" oznacza największy
ciężar załadowanego pojazdu, określony jako dopuszczalny przez
właściwą władzę państwa, w którym pojazd jest zarejestrowany;
x)określenie "ciężar własny" oznacza ciężar pojazdu bez załogi,
podróżnych i ładunku, lecz z pełnym zaopatrzeniem w paliwo oraz w
narzędzia stanowiące wyposażenie pojazdu;
y)określenie "ciężar pojazdu z ładunkiem" oznacza rzeczywisty ciężar
pojazdu z ładunkiem oraz z załogą i podróżnymi w pojeździe;
z)określenia "kierunek ruchu" oraz "odpowiadający kierunkowi ruchu"
oznaczają prawą stronę, jeżeli zgodnie z ustawodawstwem krajowym
kierujący pojazdem jest obowiązany wymijać inny pojazd po swojej lewej
stronie; w przeciwnym razie określenia te oznaczają lewą stronę;
aa)obowiązek kierującego pojazdem "ustąpienia pierwszeństwa przejazdu"
innym pojazdom oznacza, że kierujący nie może kontynuować ani
podejmować jazdy lub manewru, gdyby to mogło zmusić kierujących innymi
pojazdami do nagłej zmiany kierunku lub szybkości ich pojazdów.
bb)(3) osoby pchające lub ciągnące wózek dziecinny, wózek dla chorego
lub wózek inwalidzki, lub każdy inny pojazd małych rozmiarów i bez
silnika, osoby prowadzące pieszo rower lub motorower oraz inwalidzi na
wózkach poruszających się z szybkością pieszego powinni być uznawani
za pieszych.


Artykuł 2

Załączniki do konwencji

Załączniki do niniejszej konwencji, a mianowicie:
załącznik 1 -Wyjątki od obowiązku dopuszczenia do ruchu
międzynarodowego pojazdów samochodowych i przyczep,
załącznik 2 -Numer rejestracyjny pojazdów samochodowych i przyczep w
ruchu międzynarodowym,
załącznik 3 -Znak wyróżniający pojazdów samochodowych i przyczep w
ruchu międzynarodowym,
załącznik 4 -Cechy tożsamości pojazdów samochodowych i przyczep w
ruchu międzynarodowym,
załącznik 5 -Warunki techniczne dotyczące pojazdów samochodowych i
przyczep,
załącznik 6 -Krajowe prawo jazdy oraz
załącznik 7 -Międzynarodowe prawo jazdy,
stanowią integralną część niniejszej konwencji.


Artykuł 3

Obowiązki Umawiających się Stron

1. a) Umawiające się Strony podejmą właściwe środki w celu zapewnienia
zgodności zasad ruchu drogowego, obowiązujących na ich terytoriach, z
istotną treścią postanowień rozdziału II niniejszej konwencji. Zasady
te, pod warunkiem że nie będą w żadnym punkcie sprzeczne z tymi
postanowieniami:
i)mogą nie zawierać tych wszystkich postanowień, które mają
zastosowanie do sytuacji nie występujących na terytoriach Umawiających
się Stron;
ii)mogą zawierać postanowienia nie przewidziane w wymienionym
rozdziale II.
b)Postanowienia niniejszego ustępu nie zobowiązują Umawiających się
Stron do wprowadzania sankcji karnych za każde naruszenie postanowień
rozdziału II, które to postanowienia przyjęły do swoich zasad ruchu
drogowego.
2. a) Umawiające się Strony podejmą również właściwe środki w celu
zapewnienia zgodności zasad dotyczących warunków technicznych pojazdów
samochodowych i przyczep, obowiązujących na ich terytoriach, z
postanowieniami załącznika 5 do niniejszej konwencji; zasady te mogą
zawierać przepisy nie przewidziane w załączniku 5, pod warunkiem że
nie będą one w żadnym punkcie sprzeczne z podstawowymi zasadami
bezpieczeństwa zawartymi w tym załączniku. Umawiające się Strony
podejmą także właściwe środki w celu zapewnienia, aby pojazdy
samochodowe i przyczepy zarejestrowane na ich terytoriach odpowiadały
postanowieniom załącznika 5, jeżeli mają uczestniczyć w ruchu
międzynarodowym.
b) Postanowienia niniejszego ustępu nie nakładają żadnych zobowiązań
na Umawiające się Strony co do zasad dotyczących warunków technicznych
obowiązujących na ich terytoriach w odniesieniu do pojazdów
motorowych, które nie są pojazdami samochodowymi w rozumieniu
niniejszej konwencji.
3. Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w załączniku 1 do
niniejszej konwencji Umawiające się Strony są obowiązane dopuścić do
ruchu międzynarodowego na swoich terytoriach pojazdy samochodowe i
przyczepy odpowiadające warunkom określonym w rozdziale III niniejszej
konwencji, którymi kierujący spełniają warunki określone w rozdziale
IV; są one również zobowiązane do uznawania dowodów rejestracyjnych,
wydanych zgodnie z przepisami rozdziału III, za zaświadczające, do
chwili przedstawienia dowodu przeciwnego, że pojazdy, których one
dotyczą, odpowiadają warunkom określonym w wymienionym rozdziale III.
4. (4) OErodki, które zostały lub zostaną podjęte przez Umawiające się
Strony bądź jednostronnie, bądź w drodze umów dwustronnych lub
wielostronnych w celu dopuszczenia na ich terytoriach do ruchu
międzynarodowego pojazdów samochodowych i przyczep nie odpowiadających
wszystkim warunkom ustalonym w rozdziale III niniejszej konwencji oraz
w celu uznawania - poza przypadkami przewidzianymi w rozdziale IV -
ważności na ich terytoriach praw jazdy wydanych przez inną Umawiającą
się Stronę, będą uważane za zgodne z celami niniejszej konwencji.
5. Umawiające się Strony są obowiązane dopuścić do ruchu
międzynarodowego na swoich terytoriach rowery i motorowery
odpowiadające warunkom technicznym określonym w rozdziale V niniejszej
konwencji i którymi kierujący mają swe stałe miejsce zamieszkania na
terytorium innej Umawiającej się Strony. Żadna z Umawiających się
Stron nie może wymagać, aby kierujący rowerami lub motorowerami w
ruchu międzynarodowym mieli prawa jazdy; jednakże Umawiające się
Strony, które zgodnie z ustępem 2 artykułu 54 niniejszej konwencji
złożyły oświadczenia o zrównaniu motorowerów z motocyklami, mogą
wymagać praw jazdy od kierujących motorowerami w ruchu
międzynarodowym.
6. Umawiające się Strony zobowiązują się przekazywać każdej
Umawiającej się Stronie, na jej prośbę, informacje niezbędne do
ustalenia tożsamości osoby, na której nazwisko pojazd samochodowy lub
przyczepa, połączone z pojazdem samochodowym, są zarejestrowane na ich
terytoriach, jeżeli z przedstawionej prośby wynika, że pojazd ten
uczestniczył w wypadku na terytorium tej Umawiającej się Strony, która
wystąpiła z prośbą.
7. OErodki, które zostały lub zostaną podjęte przez Umawiające się
Strony bądź jednostronnie, bądź w drodze umów dwustronnych lub
wielostronnych w celu ułatwienia międzynarodowego ruchu drogowego
przez uproszczenie formalności celnych, porządkowych i sanitarnych
oraz innych podobnych formalności, jak również środki podejmowane w
celu wzajemnego dostosowania właściwości oraz godzin otwarcia urzędów
i placówek celnych na tym samym przejściu granicznym będą uważane za
zgodne z celami niniejszej konwencji.
8. Żadne z postanowień ustępów 3, 5 i 7 niniejszego artykułu nie
narusza prawa każdej Umawiającej się Strony do podporządkowania
znajdujących się w ruchu międzynarodowym na jej terytorium pojazdów
samochodowych, przyczep, rowerów, motorowerów, jak również kierujących
nimi oraz pasażerów, swoim przepisom dotyczącym zarobkowego przewozu
podróżnych i ładunków swoim przepisom dotyczącym odpowiedzialności
cywilnej kierujących, swoim przepisom celnym oraz, ogólnie biorąc,
swoim przepisom dotyczącym innych dziedzin niż ruch drogowy.


Artykuł 4

Znaki i sygnały drogowe

Umawiające się Strony niniejszej konwencji, nie będące Umawiającymi
się Stronami konwencji o znakach i sygnałach drogowych, otwartej do
podpisu w Wiedniu w tym samym dniu, co niniejsza konwencja,
zobowiązują się, że:
a)wszystkie znajdujące się na ich terytoriach znaki drogowe, sygnały
świetlne ruchu oraz oznaczenia drogi bedą stanowi3y jednolity system;
b)liczba rodzajów znaków bedzie ograniczona i znaki bedą umieszczone
tylko w tych miejscach, w których ich umieszczenie uwa?ane jest za
po?yteczne;
c)znaki ostrzegawcze bedą umieszczone w odpowiedniej odleg3ości od
przeszkód, aby skutecznie uprzedzały o nich kierujących;
d)zabronione będzie:
i)umieszczanie na znaku, jego wsporniku lub na innym jakimkolwiek
urządzeniu służącym do kierowania ruchem czegokolwiek, co nie miałoby
związku z treścią tego znaku lub urządzenia; jeżeli jednak Umawiające
się Strony lub ich organy terenowe zezwolą jakiemukolwiek
stowarzyszeniu nie mającemu celów zarobkowych na umieszczenie znaków
informacyjnych, to mogą one również zezwolić, aby godło tego
stowarzyszenia było umieszczone na znaku lub jego wsporniku, pod
warunkiem że nie pogorszy to czytelności znaku;
ii)umieszczanie tablic, ogłoszeń, oznaczeń lub urządzeń, które mogłyby
być mylnie wzięte za znaki lub inne urządzenia służące do kierowania
ruchem albo mogłyby pomniejszać ich widoczność lub skuteczność bądź
też oślepiać użytkowników drogi lub odwracać ich uwagę i zagrażać
przez to bezpieczeństwu ruchu.


Rozdział II

Zasady ruchu drogowego


Artykuł 5

Znaczenie znaków i sygnałów drogowych

1. Użytkownicy drogi powinni się stosować do przepisów podawanych
przez znaki drogowe, sygnały świetlne ruchu i oznaczenia drogi nawet
wówczas, gdy przepisy te są sprzeczne z innymi zasadami ruchu
drogowego.
2. Przepisy podawane przez sygnały świetlne ruchu mają pierwszeństwo
przed przepisami podawanymi przez znaki drogowe regulujące
pierwszeństwo przejazdu.


Artykuł 6

Polecenia wydawane przez funkcjonariuszy upoważnionych do kierowania
ruchem drogowym

1. Funkcjonariusze kierujący ruchem drogowym powinni być łatwo
rozpoznawalni i widoczni z daleka, zarówno w nocy, jak i w dzień.
2. Użytkownicy drogi powinni stosować się niezwłocznie do wszystkich
poleceń wydawanych przez funkcjonariuszy kierujących ruchem drogowym.
3. (5) Zaleca się, aby ustawodawstwo krajowe przewidywało, że w
szczególności za polecenia wydawane przez funkcjonariuszy kierujących
ruchem drogowym uważa się:
a)rękę podniesioną pionowo: gest ten oznacza "uwaga, stój" dla
wszystkich użytkowników drogi, z wyjątkiem kierujących, którzy nie
mogą już zatrzymać się w sposób dostatecznie bezpieczny; ponadto
jeżeli gest ten jest wykonany na skrzyżowaniu, to nie zobowiązuje do
zatrzymania się kierowców znajdujących się już na skrzyżowaniu;
b)rękę lub ręce wyciągnięte poziomo: gest ten oznacza sygnał "stój"
dla wszystkich zbliżających się użytkowników drogi, niezależnie od
kierunku ich poruszania się, jeżeli przecinają oni kierunek wskazany
wyciągniętą ręką lub wyciągniętymi rękoma; po wykonaniu tego gestu
funkcjonariusz kierujący ruchem drogowym może opuścić rękę lub ręce;
gest ten oznacza również sygnał "stój" dla kierujących znajdujących
się z przodu lub z tyłu funkcjonariusza;
c)poruszanie czerwonym światłem; gest ten oznacza sygnał "stój" dla
użytkowników drogi, w których kierunku światło jest skierowane.
4. Polecenia funkcjonariuszy kierujących ruchem drogowym mają
pierwszeństwo przed poleceniami dawanymi przez znaki drogowe, sygnały
świetlne ruchu i oznaczenia drogi, jak równie? przed zasadami ruchu.


Artyku3 7

Zasady ogólne

1. U?ytkownicy drogi powinni unikaae wszelkiego zachowania, które
mog3oby stanowiae niebezpieczenstwo lub utrudnienie ruchu, naraziae na
niebezpieczenstwo osoby albo wyrządziae szkode w3asności publicznej lub
prywatnej.
2. (6) Zaleca się, aby ustawodawstwo krajowe przewidywało, że
użytkownicy drogi powinni unikać zakłóceń ruchu lub narażania go na
niebezpieczeństwo przez rzucanie, składanie lub pozostawianie na
drodze jakichkolwiek przedmiotów lub materiałów albo przez stwarzanie
na niej jakiejkolwiek innej przeszkody. Jeżeli użytkownicy drogi nie
zdołali jednak uniknąć spowodowania przeszkody lub niebezpieczeństwa
na drodze, są obowiązani przedsięwziąć niezbędne środki w celu
możliwie najszybszego ich usunięcia, a gdyby nie mogli usunąć ich
bezzwłocznie - w celu uprzedzenia o nich innych użytkowników drogi.
-Użytkownicy drogi są obowiązani zachowywać zwiększoną ostrożność
wobec dzieci i inwalidów, w szczególności wobec niewidomych
używających białej laski, oraz osób starszych.
-Kierujący są obowiązani dbać o to, ażeby ich pojazdy nie powodowały
utrudnień dla użytkowników dróg i osób, zamieszkałych w pobliżu dróg,
w szczególności przez wywoływanie hałasu, wzniecanie kurzu i
wydzielanie dymu, jeżeli to jest możliwe do uniknięcia.


Artykuł 8

Kierujący

1. Każdy pojazd w ruchu lub zespół pojazdów w ruchu powinien mieć
kierującego.
2. (7) Zaleca się, aby ustawodawstwo krajowe przewidywało, że
kierującego powinny mieć zwierzęta juczne, pociągowe lub wierzchowe i
z wyjątkiem ewentualnie stref specjalnie oznaczonych przy wjeździe do
nich - bydło, pojedynczo lub w stadach.
3. Każdy kierujący powinien mieć niezbędną sprawność fizyczną i
psychiczną oraz być fizycznie i psychicznie zdolny do kierowania.
4. Każdy kierujący pojazdem motorowym powinien mieć zasób wiadomości
oraz umiejętności niezbędnych do kierowania pojazdem; jednakże to
postanowienie nie stanowi przeszkody do nauczania kierowania pojazdem
zgodnie z ustawodawstwem krajowym.
5. Każdy kierujący powinien stale panować nad swoim pojazdem lub
pędzonymi zwierzętami.


Artykuł 9 (8)

Stada

Zaleca się, aby ustawodawstwo krajowe przewidywało, że - z wyjątkiem
dopuszczalnych odstępstw mających na celu ułatwienie przepędów
zwierząt - stada powinny być podzielone na części o umiarkowanej
długości, oddzielone od siebie odstępami dostatecznie dużymi dla
zapewnienia wygody ruchu.


Artykuł 10

Pozycja na drodze(9)

1. (10) Kierunek ruchu powinien być jednakowy na wszystkich drogach
danego państwa, z wyjątkiem, w odpowiednich przypadkach, dróg
służących wyłącznie lub przeważnie do ruchu tranzytowego między dwoma
innymi państwami.
a)Z wyjątkiem przypadków bezwzględnej konieczności, każdy kierujący
jest obowiązany korzystać wyłącznie - jeżeli one istnieją - z dróg,
jezdni, pasów ruchu i dróg wydzielonych, przeznaczonych do ruchu
użytkowników tej kategorii, do której sam należy.
b)W razie braku przeznaczonego dla nich pasa ruchu lub wydzielonej
drogi, kierujący motorowerami, rowerzyści i kierujący innymi pojazdami
bez silnika mogą, jeżeli to jest możliwe bez powodowania utrudnień dla
innych użytkowników drogi, wykorzystywać każde nadające się do tego
pobocze odpowiadające kierunkowi ruchu.
2. Zwierzęta poruszające się po jezdni powinny być pędzone możliwie
najbliżej krawędzi jezdni odpowiadającej kierunkowi ruchu.
3. Nie naruszając odmiennych postanowień artykułu 7 ustępu 1, artykułu
11 ustępu 6 oraz innych postanowień niniejszej konwencji, każdy
kierujący pojazdem powinien, stosownie do istniejących okoliczności,
utrzymywać swój pojazd w pobliżu krawędzi jezdni odpowiadającej
kierunkowi ruchu. Jednakże Umawiające się Strony lub ich organy
terenowe mogą ustanowić bardziej szczegółowe zasady dotyczące pozycji
na jezdni samochodów przeznaczonych do przewozu ładunków.
4. Jeżeli droga ma dwie lub trzy jezdnie, żaden kierujący nie powinien
korzystać z jezdni przeciwnej do tej, która odpowiada kierunkowi
ruchu.
5. a) Na jezdniach dwukierunkowych o co najmniej czterech pasach ruchu
żaden kierujący nie powinien zajmować pasów ruchu położonych
całkowicie na połowie jezdni przeciwnej do tej, która odpowiada
kierunkowi ruchu.
b) Na jezdniach dwukierunkowych o trzech pasach ruchu żaden kierujący
nie powinien zajmować pasa ruchu położonego przy krawędzi jezdni
przeciwnej do tej, która odpowiada kierunkowi ruchu.


Artykuł 11

Wyprzedzanie i jazda w rzędzie

1. a) Wyprzedzanie powinno odbywać się po stronie przeciwnej do tej,
która odpowiada kierunkowi ruchu.
b) Jednakże wyprzedzanie powinno się odbywać po stronie odpowiadającej
kierunkowi ruchu, gdy kierujący, który jest wyprzedzany, po
zasygnalizowaniu swojego zamiaru skręcenia na stronę jezdni przeciwną
do tej, która odpowiada kierunkowi ruchu, skierował swój pojazd lub
zwierzęta w tę stronę w celu wjazdu na inną drogę, wjazdu do
przydrożnej posiadłości lub zatrzymania się na tej stronie.
2. Przed wyprzedzeniem każdy kierujący, nie naruszając postanowień
artykułu 7 ustępu 1 i artykułu 14 niniejszej konwencji, powinien
upewnić się:
a)że żaden kierujący, jadący za nim, nie rozpoczął manewru
wyprzedzenia go;
b)że kierujący jadący przed nim na tym samym pasie ruchu nie
zasygnalizował swego zamiaru wyprzedzenia innego pojazdu;
c)że pas ruchu, który zamierza zająć, jest wolny na wystarczającej
długości, tak aby - uwzględniając różnicę między szybkością swego
pojazdu w czasie wyprzedzania a szybkością wyprzedzanych użytkowników
drogi - jego manewr nie stwarzał niebezpieczeństwa lub utrudnienia
ruchu z przeciwnego kierunku;
d)że będzie mógł zająć pozycję określoną w artykule 10 ustępie 3
niniejszej konwencji bez przeszkadzania wyprzedzanemu użytkownikowi
lub wyprzedzanym użytkownikom drogi, z wyjątkiem przypadku, gdy
korzysta z pasa ruchu zamkniętego dla ruchu z przeciwnego kierunku.
3. Stosownie do postanowień ustępu 2 niniejszego artykułu na jezdniach
dwukierunkowych wyprzedzanie jest zabronione, w szczególności przy
zbliżaniu się do wierzchołka wzniesienia oraz jeżeli widoczność jest
niedostateczna i na zakrętach, chyba że w tych miejscach pasy ruchu są
wyznaczone podłużnymi znakami na jezdni i wyprzedzanie jest wykonywane
bez opuszczania pasów ruchu, na które wjazd z przeciwnego kierunku
jest zabroniony.
4. Podczas wyprzedzania każdy kierujący powinien pozostawić z boku
dostatecznie szeroki odstęp od wyprzedzanego użytkownika lub
użytkowników drogi.
5. a) Na jezdniach mających co najmniej dwa pasy ruchu przeznaczone do
ruchu w kierunku jego jazdy kierujący, w razie potrzeby podjęcia
nowego manewru wyprzedzania natychmiast lub wkrótce po zajęciu pozycji
określonej w artykule 10 ustępie 3 niniejszej konwencji, może - dla
wykonania tego manewru i pod warunkiem upewnienia się, że to nie
narazi na większe utrudnienie kierujących szybszymi pojazdami jadącymi
za nim - pozostać na pasie ruchu zajętym przez niego podczas
pierwszego wyprzedzania.
b) (11) Jednakże Umawiające się Strony lub ich organy terenowe mogą
nie stosować postanowień niniejszego ustępu do kierujących rowerami,
motorowerami, motocyklami i pojazdami, które nie są pojazdami
samochodowymi w rozumieniu niniejszej konwencji, a także do
kierujących pojazdami samochodowymi, których największy dopuszczalny
ciężar przekracza 3500 kg (7700 funtów) lub których największa
szybkość konstrukcyjna nie przekracza 40 km (25 mil) na godzinę.
6. Jeżeli mają zastosowanie postanowienia ustępu 5 lit. a) niniejszego
artykułu i natężenie ruchu jest takie, że pojazdy nie tylko zajmują
całą szerokość jezdni przeznaczonej do ruchu w kierunku, w którym się
poruszają, lecz także jadą z szybkością zależną od szybkości
poprzedzającego pojazdu poruszającego się w danym rzędzie, to:
a)bez naruszania postanowień ustępu 9 niniejszego artykułu jazda
pojazdów na jednym pasie ruchu z większą szybkością niż na innym pasie
nie będzie uważana za wyprzedzanie w rozumieniu niniejszego artykułu;
b)(12) kierujący nie jadący na pasie ruchu położonym najbliżej
krawędzi jezdni odpowiadającej kierunkowi ruchu może zmienić pas ruchu
tylko w celu wykonania skrętu w prawo lub w lewo albo w celu postoju,
z wyjątkiem zmian pasa ruchu dokonywanych przez kierujących zgodnie z
ustawodawstwem krajowym, wynikającym z zastosowania postanowień ustępu
5 lit. b) niniejszego artykułu.
7. Jeżeli pasy ruchu są wyznaczone na jezdni liniami podłużnymi,
zabrania się kierującym - jazdy w taki sposób, aby te linie znajdowały
się pomiędzy kołami w czasie jazdy w rzędzie opisanej w ust. 5 i 6
niniejszego artykułu.
8. Nie naruszając postanowień ustępu 2 niniejszego artykułu oraz
innych ograniczeń dotyczących wyprzedzania na skrzyżowaniach i
przejazdach kolejowych, które Umawiające się Strony lub ich organy
terenowe mogą wprowadzić, żaden kierujący nie powinien wyprzedzać
pojazdu innego niż dwukołowy rower, dwukołowy motorower lub dwukołowy
motocykl bez bocznego wózka:
a)bezpośrednio przed skrzyżowaniem lub na skrzyżowaniu innym niż
skrzyżowanie z ruchem okrężnym, z wyjątkiem przypadku:
i)przewidzianego w ustępie 1 lit. b) niniejszego artykułu;
ii)gdy droga, po której porusza się wyprzedzający, ma pierwszeństwo na
skrzyżowaniu;
iii)gdy ruch na skrzyżowaniu jest kierowany przez funkcjonariusza
kierującego ruchem drogowym lub przez sygnały świetlne ruchu;
b)(13) bezpośrednio przed przejazdami kolejowymi lub na przejazdach
kolejowych bez zapór i półzapór, z wyjątkiem przypadków, kiedy ruch
drogowy jest w tych miejscach regulowany sygnalizacją świetlną ruchu,
używaną na skrzyżowaniach.
9. Pojazd nie powinien wyprzedzać innego pojazdu zbliżającego się do
przejścia dla pieszych, wyznaczonego znakami na jezdni lub oznaczonego
jako takie, albo pojazdu zatrzymanego bezpośrednio przed tym
przejściem, lecz jechać z dostatecznie zmniejszoną szybkością
umożliwiającą natychmiastowe zatrzymanie pojazdu, jeżeli pieszy
znajduje się na przejściu. Żadne z postanowień niniejszego ustępu nie
powinno być interpretowane jako uniemożliwiające Umawiającym się
Stronom lub ich organom terenowym wprowadzenie zakazu wyprzedzania w
określonej odległości od przejścia dla pieszych lub nałożenia
surowszych wymagań na kierującego pojazdem, który zamierza wyprzedzać
inny pojazd zatrzymany bezpośrednio przed przejściem.
10. Każdy kierujący, który stwierdzi, że kierujący jadący za nim
zamierza go wyprzedzić, powinien - z wyjątkiem przypadku
przewidzianego w artykule 16 ustępie 1 litera b) niniejszej konwencji
- trzymać się blisko krawędzi jezdni odpowiadającej kierunkowi ruchu
oraz nie powinien zwiększać szybkości. Jeżeli niedostateczna szerokość
jezdni, jej profil lub stan w połączeniu z natężeniem ruchu z
przeciwnego kierunku nie pozwalają na wyprzedzanie bez trudu i bez
narażenia na niebezpieczeństwo pojazdu powolnego lub zajmującego dużo
miejsca albo zobowiązanego do przestrzegania ograniczonej szybkości,
kierujący takim pojazdem powinien zmniejszyć szybkość oraz w razie
potrzeby usunąć się możliwie najbardziej na bok w celu umożliwienia
wyprzedzenia go przez pojazdy jadące za nim.
11. a) Umawiające się Strony lub organy terenowe mogą na jezdniach o
ruchu jednokierunkowym i na jezdniach o ruchu dwukierunkowym, jeżeli
co najmniej dwa pasy ruchu na obszarze zabudowanym i trzy pasy ruchu
poza tym obszarem są przeznaczone dla ruchu w tym samym kierunku i są
wyznaczone na jezdni liniami podłużnymi:
i)zezwolić pojazdom jadącym jednym pasem ruchu na wyprzedzanie po
stronie odpowiadającej kierunkowi ruchu pojazdów jadących innym pasem
ruchu oraz
ii)nie stosować postanowień artykułu 10 ustępu 3 niniejszej konwencji,
pod warunkiem wprowadzenia odpowiednich postanowień ograniczających
możliwość zmiany pasów ruchu;
b) w przypadku wymienionym pod literą a) niniejszego ustępu
przewidziany sposób prowadzenia pojazdów będzie uważany za nie
stanowiący wyprzedzania w rozumieniu niniejszej konwencji; jednakże
postanowienia ustępu 9 niniejszego artykułu zachowują moc.


Artykuł 12

Wymijanie

1. Przy wymijaniu kierujący powinien zachować wystarczający odstęp z
boku i w razie potrzeby zbliżyć się do krawędzi jezdni odpowiadającej
kierunkowi ruchu. Jeżeli w trakcie tego manewru jego jazda byłaby
utrudniona z powodu przeszkody lub na skutek obecności innych
użytkowników drogi, powinien zmniejszyć szybkość, a w razie potrzeby -
zatrzymać się w celu przepuszczenia użytkownika lub użytkowników drogi
zbliżających się z przeciwnego kierunku.
2. (14) Na drogach górskich i na drogach z dużym spadkiem o podobnej
charakterystyce, na których wymijanie jest niemożliwe lub utrudnione,
kierujący pojazdem jadącym z góry powinien zjechać na bok drogi w celu
przepuszczenia pojazdu jadącego pod górę, z wyjątkiem przypadku, gdy
sposób rozmieszczenia wzdłuż drogi zatok umożliwiających pojazdom
zjechanie do nich jest taki, że, uwzględniając szybkość i pozycję
pojazdów, pojazd jadący pod górę ma przed sobą zatokę i że byłaby
konieczna jazda do tyłu jednego z pojazdów, jeżeli pojazd jadący pod
górę nie zjechałby do tej zatoki. Jeżeli jeden z dwu pojazdów
wymijających się jest zobowiązany do cofnięcia się dla umożliwienia
wymijania, to pierwszeństwo jazdy bez cofania mają zespoły pojazdów
przed wszystkimi innymi pojazdami, ciężkie pojazdy przed lekkimi
pojazdami i autobusy przed samochodami ciężarowymi; jeżeli chodzi o
pojazdy tej samej kategorii, to obowiązany do cofnięcia się jest
kierujący pojazdem jadącym z góry, chyba że wykonanie tego manewru
jest w sposób oczywisty łatwiejsze dla kierującego pojazdem jadącym
pod górę, w szczególności, gdy znajduje się w pobliżu zatoki.


Artykuł 13

Szybkość i odległość między pojazdami

1. Każdy kierujący powinien we wszystkich okolicznościach panować nad
swoim pojazdem w taki sposób, aby mógł dostosować się do wymagań
ostrożności i aby w każdym czasie był w stanie wykonać wszystkie
konieczne manewry. Ustalając szybkość swego pojazdu, powinien on stale
zwracać uwagę na istniejące okoliczności, a w szczególności rzeźbę
terenu, stan drogi, stan pojazdu i jego ładunku, warunki atmosferyczne
oraz natężenie ruchu, tak aby miał możliwość zatrzymania pojazdu w
granicach swojego pola widzenia do przodu, a także przed każdą
przeszkodą możliwą do przewidzenia. Powinien on zmniejszyć szybkość i
w razie potrzeby zatrzymać się, ilekroć wymagają tego okoliczności, a
w szczególności, gdy nie ma dobrej widoczności.
2. Żaden kierujący nie powinien bez istotnej przyczyny utrudniać
normalnej jazdy innych pojazdów przez nienormalnie wolną jazdę.
3. Kierujący pojazdem jadący za innym pojazdem powinien utrzymywać za
nim bezpieczny odstęp, wystarczający do uniknięcia zderzenia w razie
gwałtownego hamowania lub nagłego zatrzymania pojazdu, który go
poprzedza.
4. (15) W celu ułatwienia wyprzedzania poza obszarami zabudowanymi na
drogach, na których tylko jeden pas jest przeznaczony do ruchu w danym
kierunku, kierowcy pojazdów objętych specjalnym ograniczeniem
szybkości i pojazdów lub zespołów pojazdów o długości większej niż 7
metrów (23 stopy) są obowiązani, z wyjątkiem przypadku wykonywania
manewru wyprzedzania lub przygotowywania się do wykonania tego
manewru, utrzymywać taki odstęp od pojazdów motorowych znajdujących
się przed nimi, aby wyprzedzające je pojazdy mogły bezpiecznie wjechać
w lukę pozostawioną przed pojazdem wyprzedzanym. Jednakże
postanowienia tego nie stosuje się, ani gdy natężenie ruchu jest
bardzo duże, ani gdy wyprzedzanie jest zabronione.
5. Żadne postanowienie niniejszej konwencji nie może być
interpretowane jako ograniczające Umawiające się Strony lub ich organy
terenowe we wprowadzeniu powszechnego lub lokalnego ograniczenia
szybkości dla wszystkich lub niektórych kategorii pojazdów albo też we
wprowadzeniu minimalnej i maksymalnej szybkości albo też tylko
minimalnej lub tylko maksymalnej szybkości na niektórych drogach lub
na niektórych rodzajach dróg, lub we wprowadzeniu minimalnych odstępów
uzasadnionych obecnością na drodze niektórych kategorii pojazdów
przedstawiających szczególne niebezpieczeństwo, w szczególności z
powodu ich ciężaru lub ładunku.


Artykuł 14

Ogólne przepisy dotyczące manewrów

1. (16) Każdy kierujący, który zamierza wykonać manewr, taki jak
wyjechanie z rzędu pojazdów stojących na postoju lub wjechanie do
niego, skręcenie w prawo lub w lewo na jezdni, w szczególności w celu
zmiany pasa ruchu, skręcenie w lewo lub w prawo na inną drogę lub do
posiadłości przylegającej do drogi, nie powinien rozpoczynać tego
manewru bez uprzedniego upewnienia się, że może to uczynić bez
narażenia na niebezpieczeństwo innych użytkowników drogi jadących za
nim lub przed nim albo mających go wyminąć, z uwzględnieniem ich
pozycji na jezdni, kierunku ruchu i szybkości.
2. Każdy kierujący, który zamierza zawrócić lub cofnąć się, może
rozpocząć ten manewr dopiero po upewnieniu się, że może to uczynić nie
stwarzając niebezpieczeństwa lub przeszkody dla innych użytkowników
drogi.
3. Przed skręceniem lub przed wykonaniem manewru związanego ze
zjechaniem w bok każdy kierujący powinien odpowiednio wyraźnie i
dostatecznie wcześnie zasygnalizować swój zamiar za pomocą
kierunkowskazu lub kierunkowskazów swojego pojazdu albo - w razie ich
braku - w miarę możliwości za pomocą odpowiedniego znaku ręką.
Sygnalizowanie zamiaru za pomocą kierunkowskazu lub kierunkowskazów
powinno trwać przez cały czas trwania manewru; powinno ono ustać
natychmiast po jego zakończeniu.


Artykuł 15 (17)

Przepisy szczególne dotyczące pojazdów służących do regularnego
transportu publicznego

Zaleca się, aby w celu ułatwienia ruchu pojazdów służących do
regularnego transportu publicznego na obszarach zabudowanych
ustawodawstwo krajowe przewidywało, żeby kierujący innymi pojazdami -
z zastrzeżeniem postanowień artykułu 17 ustępu 1 niniejszej konwencji
- zmniejszali szybkość i w razie potrzeby zatrzymywali się dla
umożliwienia pojazdom transportu publicznego wykonania manewru
koniecznego przy ruszaniu i wyjeździe z przystanków oznaczonych jako
takie. Przepisy tak ustalone przez Umawiające się Strony lub ich
organy terenowe w niczym nie zmieniają obowiązku ciążącego na
kierujących pojazdami transportu publicznego - po zasygnalizowaniu
przez nich za pomocą kierunkowskazów zamiaru ruszania - podjęcia
środków ostro?ności koniecznych do uniknięcia jakiegokolwiek ryzyka
wypadku.


Artykuł 16

Zmiana kierunku ruchu

1. Przed wykonaniem skrętu w prawo lub w lewo w celu wjazdu na inną
drogę lub wjazdu do przydrożnej posiadłości każdy kierujący, nie
naruszając postanowień artykułu 7 ustępu 1 i artykułu 14 niniejszej
konwencji, powinien:
a)jeżeli zamierza skręcić w stronę odpowiadającą kierunkowi ruchu -
zbliżyć się możliwie najbardziej do krawędzi jezdni odpowiadającej
temu kierunkowi i wykonać ten manewr zajmując możliwie najmniej
przestrzeni;
b)jeżeli zamierza opuścić drogę z drugiej strony - z zastrzeżeniem
możliwości wydania przez Umawiające się Strony lub ich organy terenowe
odmiennych postanowień dla rowerów i motocykli - powinien zbliżyć się
na jezdni dwukierunkowej możliwie najbardziej do osi jezdni, a na
jezdni jednokierunkowej do krawędzi jezdni przeciwnej do kierunku
ruchu oraz - jeżeli zamierza wjechać na inną drogę dwukierunkową -
wykonać swój manewr tak, aby wjechać na jezdnię tej innej drogi po
stronie odpowiadającej kierunkowi ruchu.
2. Podczas wykonywania manewru zmiany kierunku ruchu kierujący - nie
naruszając postanowień artykułu 21 niniejszej konwencji dotyczących
pieszych - jest obowiązany przepuścić pojazdy jadące z przeciwnego
kierunku na jezdni, którą zamierza opuścić, oraz rowery i motorowery
jadące po drogach dla rowerów, przecinających jezdnię, na którą
zamierza wjechać.


Artykuł 17

Hamowanie

1. Żaden kierujący pojazdem nie powinien nagle hamować, chyba że jest
to konieczne ze względów bezpieczeństwa.
2. Każdy kierujący, który zamierza zmniejszyć znacznie szybkość swego
pojazdu, z wyjątkiem przypadku, gdy jej zmniejszenie jest uzasadnione
bezpośrednim niebezpieczeństwem, powinien najpierw upewnić się, że
może to uczynić nie stwarzając niebezpieczeństwa lub nadmiernego
utrudnienia dla innych kierujących. Ponadto jest on obowiązany - chyba
że upewnił się, że nie jedzie za nim żaden pojazd albo że pojazd
znajduje się bardzo daleko - wskazać swój zamiar wyraźnie i
dostatecznie wcześnie, dając ręką odpowiedni znak; jednakże
postanowienia tego nie stosuje się, jeżeli wskazanie zmniejszenia
szybkości nastąpiło przez zapalenie się wymienionych w ustępie 31
załącznika 5 do niniejszej konwencji świateł hamowania "stop" pojazdu.


Artykuł 18

Skrzyżowania i obowiązek ustąpienia pierwszeństwa przejazdu

1. Każdy kierujący zbliżający się do skrzyżowania powinien zachować
zwiększoną ostrożność dostosowaną do warunków lokalnych. Kierujący
pojazdem powinien w szczególności prowadzić pojazd z taką szybkością,
aby mieć możliwość zatrzymania się w celu przepuszczenia pojazdów
mających pierwszeństwo przejazdu.
2. Każdy kierujący wyjeżdżający ze ścieżki lub z drogi gruntowej na
drogę inną niż ścieżka lub droga gruntowa powinien ustąpić
pierwszeństwa przejazdu pojazdom jadącym po tej drodze. W celu
stosowania niniejszego artykułu określenia "ścieżka" i "droga
gruntowa" mogą być zdefiniowane w ustawodawstwie krajowym.
3. (18) Każdy kierujący, wyjeżdżający na drogę z przydrożnej
posiadłości, powinien ustąpić pierwszeństwa użytkownikom poruszającym
się po tej drodze.
4. Z zastrzeżeniem postanowień ustępu 7 niniejszego artykułu:
a)w państwach o ruchu prawostronnym na skrzyżowaniach innych niż
skrzyżowania określone w ustępie 2 niniejszego artykułu i w artykule
25 ustępach 2 i 4 niniejszej konwencji kierujący powinien ustąpić
pierwszeństwa przejazdu pojazdom nadjeżdżającym z jego prawej strony;
b)(19) W państwach, w których obowiązuje ruch lewostronny, prawo
pierwszeństwa na skrzyżowaniach jest uregulowane znakami drogowymi,
sygnałami lub znakami na jezdni.
5. Kierujący nie powinien wjeżdżać na skrzyżowanie nawet wtedy, gdy
sygnały świetlne ruchu upoważniają go do tego, jeżeli natężenie ruchu
jest takie, że prawdopodobnie zostałby zmuszony do zatrzymania się na
skrzyżowaniu, co utrudniłoby lub zakłóciło ruch poprzeczny.
6. Kierujący, który wjechał na skrzyżowanie o ruchu kierowanym za
pomocą sygnałów świetlnych, może opuścić to skrzyżowanie nie czekając
na otwarcie ruchu w kierunku, w którym zamierza jechać, lecz pod
warunkiem, że to nie spowoduje utrudnienia ruchu innym użytkownikom
drogi poruszającym się w kierunku, w którym ruch jest otwarty.
7. Na skrzyżowaniach kierujący pojazdami, które nie są pojazdami
szynowymi, powinni ustąpić pierwszeństwa przejazdu pojazdom szynowym.


Artykuł 19

Przejazdy kolejowe

Każdy użytkownik drogi powinien zachować zwiększoną ostrożność przy
zbliżaniu się i przy przekraczaniu przejazdów kolejowych. W
szczególności:
a)każdy kierujący pojazdem powinien prowadzić pojazd z umiarkowaną
szybkością;
b)niezależnie od obowiązku przestrzegania nakazu zatrzymania się,
podawanego za pomocą sygnału świetlnego lub sygnału dźwiękowego, żaden
użytkownik drogi nie powinien wkraczać na przejazd kolejowy, na którym
zapory lub półzapory są zamknięte albo których zamykanie lub
podnoszenie zostało rozpoczęte;
c)jeżeli przejazd kolejowy nie jest wyposażony w zapory, półzapory lub
sygnały świetlne, żaden użytkownik drogi nie powinien wkraczać na
przejazd bez upewnienia się, że nie zbliża się pojazd szynowy;
d)żaden użytkownik drogi nie powinien przekraczać przejazdu kolejowego
w sposób opieszały; w razie przymusowego unieruchomienia pojazdu,
kierujący nim powinien dołożyć starań w celu usunięcia go z przejazdu,
a jeżeli tego nie może uczynić, powinien natychmiast zrobić wszystko,
co jest w jego mocy, aby zawczasu ostrzec o istnieniu
niebezpieczeństwa kierujących pojazdami szynowymi.


Artykuł 20 (20)

Postanowienia dotyczące pieszych

1. Piesi są obowiązani w miarę możliwości unikać korzystania z jezdni,
a jeżeli korzystają z niej, są obowiązani zachować ostrożność i nie
powinni bez koniecznej potrzeby utrudniać i zakłócać ruchu.
2. Jeżeli z boku jezdni znajdują się chodniki dla pieszych lub pobocza
nadające się dla pieszych, piesi są obowiązani z nich korzystać.
Jednakże z zachowaniem należytej ostrożności:
a)piesi pchający lub niosący przedmioty zajmujące dużo miejsca mogą
poruszać się po jezdni, jeżeli ich poruszanie się po chodniku lub
poboczu mogłoby spowodować poważne utrudnienia dla innych pieszych,
b)grupy pieszych prowadzone przez przewodników lub zorganizowane
kolumny pieszych mogą korzystać z jezdni.
Niezależnie od postanowień ustępu 2 tego artykułu konwencji, inwalidzi
poruszający się na wózkach inwalidzkich mogą we wszystkich przypadkach
korzystać z jezdni.
3. Jeżeli nie jest możliwe korzystanie z chodników lub poboczy albo w
razie ich braku, piesi mogą korzystać z jezdni; skoro istnieje droga
dla rowerów oraz natężenie ruchu na to pozwala, piesi mogą korzystać z
drogi dla rowerów, jednakże bez przeszkadzania w ruchu rowerów i
motorowerów.
4. Piesi korzystający z jezdni zgodnie z ustępem 2, dodatkowym ustępem
dodanym po tym ustępie 2 i z ustępem 3 niniejszego artykułu, powinni
znajdować się możliwie najbliżej krawędzi jezdni.
5. a) Poza obszarami zabudowanymi piesi korzystający z jezdni powinni
znajdować się po stronie jezdni przeciwnej do tej, która odpowiada
kierunkowi ruchu, chyba że zagrażałoby to ich bezpieczeństwu, bądź
występowałyby szczególne okoliczności. Jednakże osoby prowadzące
rowery, motorowery lub motocykle, inwalidzi poruszający się wózkami
inwalidzkimi oraz grupy pieszych prowadzone przez przewodników lub
zorganizowane kolumny pieszych powinni znajdować się po stronie
jezdni, która odpowiada kierunkowi ruchu. Z wyjątkiem zorganizowanych
kolumn, piesi idący po jezdni powinni iść w miarę możności w jednym
rzędzie, jeżeli tego wymaga bezpieczeństwo ruchu, w szczególności w
razie złej widoczności lub dużego natężenia ruchu pojazdów.
b) Postanowienia litery a) niniejszego ustępu mogą być rozciągnięte na
obszary zabudowane.
6. a) Piesi zamierzający przekroczyć jezdnię mogą wejść na nią tylko
przy zachowaniu szczególnej ostrożności; powinni oni korzystać z
przejścia dla pieszych, jeżeli znajduje się ono w pobliżu.
b) W celu przekroczenia jezdni na przejściu dla pieszych oznaczonym
jako takie lub wyznaczonym znakami na jezdni:
i)jeżeli przejście jest wyposażone w sygnały świetlne dla pieszych,
piesi są obowiązani podporządkować się wskazaniom podawanym przez te
sygnały;
ii)jeżeli przejście nie jest wyposażone w takie sygnały, a ruch
pojazdów jest kierowany sygnałami świetlnymi ruchu lub przez
funkcjonariusza kierującego ruchem, piesi nie powinni wkraczać na
jezdnię dopóty, dopóki sygnał świetlny ruchu lub podawany przez
funkcjonariusza kierującego ruchem nie wskazuje, że pojazdy mają prawo
przejazdu;
iii)na innych przejściach dla pieszych piesi nie powinni wchodzić na
jezdnię bez uwzględnienia odległości i szybkości zbliżających się
pojazdów.
c) W celu przekroczenia jezdni w innym miejscu niż na przejściu dla
pieszych, oznaczonym jako takie lub wyznaczonym znakami na jezdni,
piesi nie powinni wchodzić na jezdnię bez uprzedniego upewnienia się,
że mogą to uczynić nie zakłócając ruchu pojazdów. Piesi są obowiązani
przechodzić przez jezdnię prostopadle do jej osi.
d) Piesi, którzy już rozpoczęli przechodzenie przez jezdnię, nie
powinni go przedłużać, zwalniać kroku lub zatrzymywać się na jezdni,
jeżeli to nie jest konieczne.
7. Jednakże Umawiające się Strony lub ich organy terenowe mogą
ustanowić surowsze postanowienia dla pieszych przechodzących przez
jezdnię.


Artykuł 21

Zachowanie się kierujących wobec pieszych

1. (21) Nie naruszając postanowień artykułu 7 ustępu 1, artykułu 11
ustępu 9 i artykułu 13 ustępu 1 niniejszej konwencji, w razie
istnienia na jezdni przejścia dla pieszych oznaczonego jako takie lub
wyznaczonego znakami na jezdni:
a)jeżeli ruch pojazdów na przejściu jest kierowany za pomocą sygnałów
świetlnych ruchu lub przez funkcjonariusza kierującego ruchem,
kierujący są obowiązani zatrzymaae sie przed przejściem, gdy sygnał
zabrania jazdy, a gdy przejazd jest dozwolony, nie powinni
uniemożliwiać ani utrudniać ruchu pieszym znajdującym się na przejściu
i przekraczającym je w warunkach ustalonych w artykule 20 niniejszej
konwencji; jeżeli kierujący zamierzają skręcić w inną drogę, przy
wjeździe na którą znajduje się przejście dla pieszych, powinni jechać
powoli, a nawet zatrzymać się w celu umożliwienia przejścia pieszym
znajdującym się już na przejściu lub wchodzącym na nie w warunkach
ustalonych w artykule 20 ustępie 6 niniejszej konwencji;
b)jeżeli ruch pojazdów na tym przejściu nie jest kierowany sygnałami
świetlnymi ruchu lub przez funkcjonariusza kierującego ruchem,
kierujący powinni zbli?aae sie do tego przejścia tylko z odpowiednio
zmniejszoną szybkością, aby nie narażać na niebezpieczeństwo pieszych,
którzy znajdują się na przejściu lub wchodzą na nie; w razie potrzeby
powinni zatrzymać się w celu przepuszczenia pieszych.
Nie naruszając postanowień artykułu 7 ustępu 1 i artykułu 13 ustępu 1
konwencji, w razie braku na jezdni przejścia dla pieszych, oznaczonego
jako takie lub wyznaczonego znakami na jezdni, kierujący, którzy
zamierzają skręcić na inną drogę, mogą to uczynić tylko pozostawiając
możliwość przejścia - nawet przez zatrzymanie się w tym celu -
pieszym, którzy weszli na jezdnię tej innej drogi w warunkach
ustalonych w artykule 20 ustępie 6 konwencji.
2. Kierujący, którzy zamierzają wyprzedzać po stronie odpowiadającej
kierunkowi ruchu pojazd transportu publicznego stojący na odpowiednio
oznaczonym przystanku, powinni zmniejszyć szybkość, a w razie potrzeby
zatrzymać się w celu umożliwienia pasażerom wsiadania do tego pojazdu
lub wysiadania z niego.
3. (22) Żadne z postanowień niniejszego artykułu nie może być
interpretowane jako ograniczające Umawiające się Strony lub ich organy
terenowe do:
-zobowiązania kierujących pojazdami do zatrzymania się we wszystkich
przypadkach, gdy piesi znajdują się na przejściu dla pieszych,
odpowiednio oznaczonym jako takie lub wyznaczonym oznaczeniem drogi,
albo wchodzą na nie w warunkach określonych w artykule 20 niniejszej
konwencji, lub
-zakazania im przeszkadzania lub utrudniania ruchu pieszych, którzy
przekraczają jezdnię na skrzyżowaniu lub tuż przed skrzyżowaniem,
nawet jeżeli w tym miejscu nie ma przejścia dla pieszych oznaczonego
jako takie lub wyznaczonego znakami na jezdni.


Artykuł 22

Wysepki na jezdni

Nie naruszając postanowień artykułu 10 niniejszej konwencji, każdy
kierujący może przejeżdżać po lewej lub prawej stronie wysepek,
słupków i innych urządzeń umieszczonych na jezdni, po której jedzie, z
wyjątkiem następujących przypadków:
a)gdy znak nakazuje przejazd z określonej strony wysepki, słupka lub
urządzenia,
b)gdy wysepka, słupek lub urządzenie znajduje się na osi jezdni
dwukierunkowej; w tym ostatnim przypadku kierujący powinien jechać po
tej stronie wysepki, słupka lub urządzenia, która odpowiada kierunkowi
ruchu.


Artykuł 23 (23)

Zatrzymanie i postój

1. Poza obszarami zabudowanymi pojazdy i zwierzęta zatrzymane na
postoju powinny być w miarę możności umieszczone poza obrębem jezdni.
Na obszarach zabudowanych i poza nimi nie powinny być one umieszczane
na drogach dla rowerów, na chodnikach lub poboczach przeznaczonych
specjalnie dla ruchu pieszego, poza przypadkami, w których zezwala na
to odpowiednie ustawodawstwo krajowe.
2. a) Zwierzęta oraz pojazdy podczas zatrzymania lub postoju na jezdni
powinny znajdować się możliwie najbliżej krawędzi jezdni. Kierujący
może zatrzymać lub zostawić na postoju swój pojazd tylko po stronie
jezdni odpowiadającej jego kierunkowi ruchu; jednakże zatrzymanie lub
postój po przeciwnej stronie jest dozwolony, jeżeli zatrzymanie lub
postój po stronie odpowiadającej kierunkowi ruchu są niemożliwe ze
względu na znajdujące się tam tory pojazdów szynowych. Ponadto
Umawiające się Strony lub ich organy terenowe mogą:
i)nie wprowadzać w pewnych warunkach zakazu zatrzymywania się ani
postoju po jednej lub drugiej stronie, na przykład gdy zatrzymanie po
stronie odpowiadającej kierunkowi ruchu jest zabronione przez znaki
drogowe;
ii)na jezdniach jednokierunkowych zezwalać na zatrzymanie i postój po
stronie przeciwnej równocześnie lub zamiast zatrzymania się i postoju
po stronie odpowiadającej kierunkowi ruchu;
iii)zezwalać  na zatrzymanie i postój na środku jezdni w miejscach
specjalnie oznaczonych.
b) Pojazdy inne niż dwukołowe rowery, dwukołowe motorowery i dwukołowe
motocykle bez bocznego wózka, nie powinny być pozostawione na postoju
na jezdni w podwójnym rzędzie. Pojazdy zatrzymane lub na postoju
powinny być umieszczone równolegle do krawędzi jezdni, z wyjątkiem
przypadków, gdy warunki miejscowe pozwalają na inne ustawienie.
3. a) Jakiekolwiek zatrzymanie i jakikolwiek postój pojazdu na jezdni
są zabronione:
i)w odległości mniejszej iż 5 m (16,5 stopy) przed przejściem dla
pieszych, na przejściach dla pieszych, na przejazdach dla rowerów oraz
na przejazdach kolejowych;
ii)na torach tramwajowych lub kolejowych, znajdujących się na drodze
albo tak blisko tych torów, że ruch tramwajów lub pociągów mógłby
zostać z tego powodu zakłócony,
w pobliżu skrzyżowań w odległości mniejszej niż 5 m (16,5 stopy) od
przedłużenia najbliższej krawędzi poprzecznej jezdni, a także na
skrzyżowaniach, z wyjątkiem przypadków, gdy znak drogowy, sygnał lub
znak na jezdni wskazują inaczej.
b) Zabronione jest jakiekolwiek zatrzymywanie i jakikolwiek postój
pojazdu we wszystkich miejscach, w których mogłoby to stanowić
niebezpieczeństwo, a w szczególności:
i)pod wiaduktami i w tunelach, z wyjątkiem ewentualnie miejsc
specjalnie oznaczonych;
ii)na jezdni, w pobliżu wierzchołków wzniesień oraz na zakrętach,
jeżeli widoczność jest niedostateczna do wyprzedzania pojazdu z
zachowaniem całkowitego bezpieczeństwa, z uwzględnieniem szybkości
pojazdów na danym odcinku drogi;
iii)na jezdni obok wyznaczonej linii podłużnej, jeżeli nie mają
zastosowania postanowienia litery b) punkt ii) niniejszego ustępu, a
szerokość jezdni między linią a pojazdem jest mniejsza niż 3 m (10
stóp) i linia jest tego rodzaju, że nie wolno jej przekraczać pojazdom
zbliżającym się do niej po tej samej stronie;
w miejscach, w których pojazd zasłaniałby użytkownikom drogi znak
drogowy lub sygnał świetlny.
c)Zabroniony jest jakikolwiek postój na jezdni:
i)w określonej przez ustawodawstwo krajowe odległości od przejazdów
kolejowych oraz w odległości mniejszej niż 15 m (50 stóp) w jedną i
drugą stronę od przystanków autobusów, trolejbusów lub pojazdów
szynowych, chyba że ustawodawstwo krajowe przewiduje mniejsze
odległości.
ii)przed wjazdami do posiadłości;
iii)w każdym miejscu, w którym postój pojazdu utrudniałby dostęp do
innego pojazdu właściwie zaparkowanego lub wyjazd tego innego pojazdu;
iv)na środkowej jezdni dróg o trzech jezdniach oraz poza obszarami
zabudowanymi na jezdniach dróg oznaczonych odpowiednimi znakami jako
drogi z pierwszeństwem przejazdu;
v)(24) w każdym miejscu, w którym pojazd na postoju zasłaniałby
użytkownikom drogi znaki drogowe lub sygnały świetlne ruchu.
4. Kierujący nie powinien pozostawiać swego pojazdu lub swoich
zwierząt bez zastosowania wszelkich należytych środków ostrożności, w
celu uniknięcia jakiegokolwiek wypadku, a ponadto gdy chodzi o pojazd
samochodowy - w celu zapobieżenia możliwości uruchomienia go bez
zezwolenia.
5. a) Każdy pojazd motorowy inny niż dwukołowy motorower lub dwukołowy
motocykl bez bocznego wózka oraz każda przyłączona lub odłączona
przyczepa, unieruchomione na jezdni poza obszarem zabudowanym, powinny
być sygnalizowane innym zbliżającym się kierującym w taki sposób,
ażeby zawczasu byli uprzedzeni o ich obecności;
i) jeżeli kierujący był zmuszony do unieruchomienia swojego pojazdu w
miejscu, w którym zatrzymanie jest zabronione stosownie do postanowień
ustępu 3 litery b) punktów i) lub ii) niniejszego artykułu konwencji;
ii) jeżeli warunki są takie, że zbliżający się kierujący nie mogą lub
mogą tylko z dużą trudnością zauważyć zawczasu przeszkodę, jaką
stanowi ten pojazd.
b) Postanowienia litery a) niniejszego ustępu mogą być rozciągnięte na
obszary zabudowane.
c) W celu zastosowania tego ustępu zaleca się, aby ustawodawstwo
krajowe przewidywało używanie jednego z urządzeń wymienionych w
ustępie 56 załącznika 5 do konwencji.
6. Żadne z postanowień niniejszego artykułu, nie może być
interpretowane jako zabraniające Umawiającym się Stronom lub ich
organom terenowym wprowadzenia innych zakazów postoju i zatrzymywania
się.


Artykuł 24

Otwieranie drzwi

Zabrania się otwierania drzwi pojazdu, pozostawiania otwartych drzwi
lub wysiadania z pojazdu bez upewnienia się, że to nie spowoduje
niebezpieczeństwa dla innych użytkowników drogi.


Artykuł 25

Autostrady i drogi podobnego rodzaju

1. (25) Na autostradach oraz na specjalnych drogach stanowiących
wjazdy na autostrady i wyjazdy z nich, oznaczonych jako autostrady:
a) zabroniony jest ruch pieszych, zwierząt, rowerów, motorowerów,
jeżeli nie zostały zrównane z motocyklami, wszystkich pojazdów innych
niż pojazdy samochodowe i ich przyczepy oraz pojazdów samochodowych i
ich przyczep, które ze względu na swoją konstrukcję nie mogą osiągnąć
na płaskiej drodze szybkości ustalonej w ustawodawstwie krajowym, nie
mniejszej jednak niż 40 km (25 mil) na godzinę;
b) zabrania się kierującym:
i) zatrzymywać swoje pojazdy lub pozostawiać je na postoju poza
oznaczonymi miejscami postoju; w razie gdy unieruchomienie pojazdu
nastąpiło z przyczyn niezależnych od kierującego, kierujący powinien
dołożyć starań w celu usunięcia pojazdu poza krawędź jezdni, a także
poza pas awaryjny, jeżeli zaś jest to niemożliwe, powinien natychmiast
sygnalizować obecność pojazdu z daleka, aby ostrzec zawczasu innych
zbliżających się kierujących; jeżeli to dotyczy jednego z pojazdów, do
którego stosuje się artykuł 23 ustęp 5 konwencji, zaleca się, aby
ustawodawstwo krajowe przewidywało użycie jednego z urządzeń
wymienionych w ustępie 56 załącznika 5 do konwencji;
ii) zawracać lub jechać do tyłu albo wjeżdżać na środkowy pas
rozdzielczy lub na połączenia poprzeczne pomiędzy obu jezdniami.

Jeżeli autostrada ma trzy lub więcej pasów przeznaczonych do ruchu w
tym samym kierunku, kierującym pojazdami przeznaczonymi do przewozu
ładunków, których największa dopuszczalna masa przekracza 3500 kg
(7700 funtów), lub zespołami pojazdów o długości ponad 7 m (23 stopy)
zabrania się korzystać z innych pasów ruchu niż dwóch pasów położonych
przy krawędzi jezdni, odpowiadającej kierunkowi ruchu.
2. Kierujący, którzy wjeżdżają na autostradę, są obowiązani:
a)jeżeli nie ma na niej pasa przyspieszenia stanowiącego przedłużenie
drogi wjazdowej - ustąpić pierwszeństwa przejazdu pojazdom jadącym na
autostradzie;
b)jeżeli istnieje pas przyspieszenia - korzystać z niego i włączyć się
do ruchu na autostradzie stosownie do postanowień artykułu 14 ustępów
1 i 3 niniejszej konwencji.
3. Kierujący, który opuszcza autostradę, powinien zawczasu wjechać na
pas ruchu odpowiadający wyjazdowi z autostrady oraz jak najszybciej
wjechać na pas zwolnienia, jeżeli taki pas istnieje.
4.  W celu stosowania postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu w
brzmieniu podanym wyżej, dodatkowego ustępu dodanego bezpośrednio po
tym ustępie 1 oraz ustępów 2 i 3 tego artykułu konwencji z
autostradami są zrównane inne drogi zarezerwowane do ruchu pojazdów
samochodowych, należycie oznaczone jako takie, z których nie ma wjazdu
do przydrożnych posiadłości.


Artykuł 26

Przepisy szczególne dotyczące kolumn pieszych i osób ułomnych

1. Użytkownikom drogi zabrania się przecinać kolumny wojskowe,
zorganizowane grupy uczniów, prowadzone przez przewodników, i inne
kolumny pieszych.
2. Osoby ułomne, jadące w wózkach poruszanych przez nie same lub
jadące z szybkością pieszego, mogą korzystać z chodników i dostępnych
poboczy.


Artykuł 27

Postanowienia szczególne dotyczące kierujących rowerami, motorowerami
i motocyklami

1. Niezależnie od postanowień artykułu 10 ustępu 3 niniejszej
konwencji Umawiające się Strony lub ich organy terenowe mogą nie
zabronić rowerzystom jazdy w dwóch lub więcej rzędach.
2. (26) Zabrania się kierującym rowerami jazdy bez trzymania
przynajmniej jedną ręką kierownicy, czepiania się innych pojazdów oraz
przewożenia, ciągnięcia lub pchania przedmiotów utrudniających
kierowanie lub niebezpiecznych dla innych użytkowników drogi. Te same
postanowienia mają zastosowanie do kierujących motorowerami i
motocyklami, którzy jednak ponadto powinni trzymać kierownicę obu
rękami, z wyjątkiem ewentualnych przypadków, kiedy muszą podać sygnał
przewidziany przepisami konwencji.
3. Zabrania się rowerzystom i kierującym motorowerami przewożenia
pasażerów na swoich pojazdach; jednakże Umawiające się Strony lub ich
organy terenowe mogą zezwolić na odstępstwa od tego postanowienia, w
szczególności mogą zezwolić na przewóz pasażerów na dodatkowym
siedzeniu lub dodatkowych siedzeniach, które zostaną umieszczone na
pojeździe. Kierującym motocyklami nie zezwala się na inny przewóz
pasażerów, jak tylko w bocznym wózku, jeżeli taki istnieje, oraz na
siodełku dodatkowym, umieszczonym za kierującym.
4. (27) Kierujący motorowerami mogą być upoważnieni do jazdy po
drogach dla rowerów oraz - jeżeli to jest celowe - można im zabronić
jazdy po pozostałej części jezdni.


Artykuł 28

Dźwiękowe i świetlne urządzenia ostrzegawcze

1. Dźwiękowe urządzenia ostrzegawcze mogą być używane wyłącznie:
a)dla niezbędnego ostrzeżenia w celu uniknięcia wypadku;
b)poza obszarami zabudowanymi w razie potrzeby ostrzeżenia innego
kierującego o zamiarze wyprzedzania go.
Sygnały podawane przez dźwiękowe urządzenia ostrzegawcze nie powinny
trwać dłużej, niż to jest potrzebne.
2. Zamiast sygnałów dźwiękowych kierujący pojazdami samochodowymi mogą
od zmroku do świtu dawać świetlne sygnały ostrzegawcze, określone w
artykule 33 ustępie 5 niniejszej konwencji. Sygnały te mogą być
również dawane w porze dziennej w celach określonych w ustępie 1
litera b) niniejszego artykułu, jeżeli ten sposób działania będzie
odpowiedniejszy ze względu na okoliczności.
3. Umawiające się Strony lub ich organy terenowe mogą zezwolić na
używanie świetlnych sygnałów ostrzegawczych w celach określonych w
ustępie 1 litera b) niniejszego artykułu również na obszarach
zabudowanych.


Artykuł 29

Pojazdy szynowe

1. Jeżeli tor pojazdów szynowych znajduje się na jezdni, każdy
użytkownik drogi przy zbliżaniu się tramwaju lub innego pojazdu
szynowego powinien w miarę możliwości jak najszybciej zwolnić tor w
celu przepuszczenia pojazdu szynowego.
2. (28) W odniesieniu do ruchu pojazdów szynowych po drogach mogą być
wprowadzone specjalne postanowienia, różniące się od postanowień
przewidzianych w rozdziale II konwencji. Jednakże postanowienia te nie
mogą być sprzeczne z postanowieniami ustępu 7 artykułu 18 konwencji.
Wyprzedzanie jadących lub stojących pojazdów szynowych, których
torowisko znajduje się na jezdni, odbywa się po stronie odpowiadającej
kierunkowi ruchu. Jeżeli wymijanie lub wyprzedzanie nie może nastąpić
po stronie odpowiadającej kierunkowi ruchu z powodu braku miejsca,
manewry te mogą być wykonane po stronie przeciwnej do tej, która
odpowiada kierunkowi ruchu, pod warunkiem że to nie przeszkadza
użytkownikom drogi jadącym z przeciwnego kierunku ani nie naraża ich
na niebezpieczeństwo. Na jezdniach o ruchu jednokierunkowym
wyprzedzanie może się odbywać po stronie przeciwnej do tej, która
odpowiada kierunkowi ruchu, wtedy gdy uzasadniają to potrzeby ruchu.




Artykuł 30

Ładunek pojazdów

1. Jeżeli dla pojazdu została ustalona największa dopuszczalna masa,
to masa tego pojazdu z ładunkiem nie może nigdy przewyższać
największej dopuszczalnej masy.
2. Każdy ładunek znajdujący się na pojeździe powinien być umieszczony
i w razie potrzeby zabezpieczony w taki sposób, aby nie mógł:
a)narażać na niebezpieczeństwo osób lub powodować szkód własności
publicznej lub prywatnej, w szczególności przez wleczenie się po
drodze lub spadnięcie na nią;
b)utrudniać widoczności kierującemu albo naruszać stateczności pojazdu
bądź utrudniać kierowanie nim;
c)powodować hałasu, wzniecać kurzu lub stwarzać innych uciążliwości,
których można uniknąć;
d)zasłaniać świateł, łącznie ze światłami zatrzymania "stop" i
kierunkowskazami, świateł odblaskowych, numerów rejestracyjnych lub
znaku wyróżniającego państwa rejestracji, w które pojazd powinien być
wyposażony na podstawie niniejszej konwencji lub na podstawie
ustawodawstwa krajowego, ani też zasłaniać sygnałów dawanych ręką
stosownie do postanowień artykułu 14 ustępu 3 lub artykułu 17 ustępu 2
niniejszej konwencji.
3. Wszelkie przybory, takie jak liny, łańcuchy, opończe, służące do
umocowania lub ochrony ładunku, powinny go ściśle opinać i być
należycie przymocowane. Wszelkie przybory służące do ochrony ładunku
powinny odpowiadać warunkom przewidzianym dla ładunków w ustępie 2
niniejszego artykułu.
4. (29) Ładunki wystające poza pojazd do przodu, do tyłu lub na boki
powinny być wyraźnie oznaczone, w sposób dobrze widoczny w każdym
przypadku, gdy te wystające ładunki byłyby trudne do spostrzeżenia
przez kierujących innymi pojazdami; od zmroku do świtu, a także w
innych okresach niedostatecznej widoczności oznaczenie to powinno
polegać na umieszczeniu białego światła i białego urządzenia
odblaskowego z przodu oraz czerwonego światła i czerwonego urządzenia
odblaskowego z tyłu. W szczególności na pojazdach motorowych:
a)ładunki wystające z przodu lub z tyłu pojazdu ponad 1 metr (3 stopy
4 cale) powinny być zawsze oznaczone;
b)od zmroku do świtu, a także w innych okresach niedostatecznej
widoczności, ładunki wystające z boku poza obrys pojazdu w taki
sposób, że ich boczna krawędź znajduje się ponad 0,40 m (16 cali) od
krawędzi zewnętrznej przedniego światła pozycyjnego pojazdu, powinny
być oznaczone z przodu i tak samo ładunki wystające, tak że ich boczna
krawędź znajduje się ponad 0,40 m (16 cali) od krawędzi zewnętrznej
tylnego czerwonego światła pozycyjnego pojazdu, powinny być oznaczone
z tyłu.
5. Żadne z postanowień ustępu 4 niniejszego artykułu nie może być
interpretowane jako zabraniające Umawiającym się Stronom lub ich
organom terenowym wydania zm (25 mil) na godzinę, powinien oprócz
świat3a mijania byae wyposa?ony co najmniej w jedno światło drogowe
odpowiadające pod względem barwy i widoczności warunkom ustalonym
wyżej w ustępie 21; jeżeli ten motocykl  ma więcej niż jedno światło
drogowe, światła te powinny być możliwie najbardziej zbliżone do
siebie;
c)dwukołowy motocykl z bocznym wózkiem lub bez takiego wózka nie
powinien być wyposażony w więcej niż jedno światło mijania ani nie
więcej niż w dwa światła drogowe.
33. Każdy dwukołowy motocykl bez bocznego wózka może być wyposażony z
przodu w jedno lub dwa światła pozycyjne, odpowiadające pod względem
barwy i widoczności warunkom ustalonym wyżej w ustępie 23. Jeżeli
motocykl ma dwa przednie światła pozycyjne, światła te powinny być
możliwie najbardziej zbliżone do siebie. Dwukołowy motocykl bez
bocznego wózka nie powinien być wyposażony w więcej niż dwa przednie
świat3a pozycyjne.
34. Ka?dy dwuko3owy motocykl bez bocznego wózka powinien byae
wyposa?ony z ty3u w jedno tylne światło pozycyjne, odpowiadające pod
względem barwy i widoczności warunkom ustalonym wyżej w ustępie 24
litera a).
35. Każdy dwukołowy motocykl bez bocznego wózka powinien być
wyposażony z tyłu w jedno światło odblaskowe, odpowiadające pod
względem barwy i widoczności warunkom ustalonym wyżej w ustępie 27.
36. Z zastrzeżeniem, że Umawiające się Strony, które zgodnie z
artykułem 54 ustępem 2 konwencji złożyły oświadczenie o zrównaniu
motorowerów z motocyklami, mogą zwolnić dwukołowe motorowery z bocznym
wózkiem lub bez niego od obowiązku przestrzegania poniższego
postanowienia, każdy dwukołowy motocykl z wózkiem bocznym lub bez
niego powinien być wyposażony w światło hamowania (stop) odpowiadające
postanowieniom powyższego ustępu 31.
37. Bez naruszenia postanowień dotyczących świateł i urządzeń,
przewidzianych dla dwukołowych motocykli bez bocznego wózka, każdy
boczny wózek złączony z dwukołowym motocyklem powinien być wyposażony
z przodu w przednie światło pozycyjne, odpowiadające pod względem
barwy i widoczności warunkom ustalonym wyżej w ustępie 23, a z tyłu -
w tylne światło pozycyjne, odpowiadające pod względem barwy i
widoczności warunkom ustalonym wyżej w ustępie 24 litera a) oraz w
świat3o odblaskowe, odpowiadające pod wzgledem barwy i widoczności
warunkom ustalonym wyżej w ustępie 27. Połączenia elektryczne powinny
być urządzone w taki sposób, aby przednie światło pozycyjne i tylne
świat3o pozycyjne bocznego wózka w3ącza3y sie jednocześnie z tylnymi
świat3ami pozycyjnymi motocykla. W ?adnym razie boczny wózek nie mo?e
mieae światła drogowego ani światła mijania.
38. Pojazdy samochodowe mające trzy koła umieszczone symetrycznie w
stosunku do środkowego podłużnego przekroju pojazdu, które stosownie
do artykułu 1 litera a) niniejszej konwencji zostały zrównane z
motocyklami, powinny być wyposażone w urządzenia przewidziane wyżej w
ustępach 21, 22, 23, 24 a), 27 i 31. Jeżeli jednak szerokość takiego
pojazdu nie przekracza 1,30 m (4 stopy 3 cale), wystarcza jedno
świat3o drogowe i jedno światło mijania. W tym wypadku nie mają
zastosowania postanowienia dotyczące odległości powierzchni
oświetlającej od zewnętrznej krawędzi pojazdu.
39. Każdy pojazd samochodowy, z wyjątkiem tych, którymi kierujący mogą
za pomocą ręki dawać sygnały o zmianie kierunku ruchu, widoczne ze
wszystkich stron dla innych użytkowników drogi, powinien być
wyposażony w stałe kierunkowskazy ze światłem migającym barwy żółtej
samochodowej, umieszczone parami na pojeździe oraz widoczne w dzień i
w nocy dla użytkowników drogi zainteresowanych ruchem pojazdu.
Częstotliwość migania tych świateł powinna wynosić 90 błysków na
minutę z tolerancją  �30.
40. Jeżeli na pojeździe samochodowym, innym niż dwukołowy motocykl z
wózkiem bocznym lub bez niego, są zainstalowane światła przeciwmgłowe,
to światła te powinny mieć barwę białą lub żółtą selektywną, powinny
być dwa i powinny być umieszczone w taki sposób, aby żaden punkt ich
powierzchni oświetlającej nie znajdował się wyżej niż najwyżej
położony punkt powierzchni oświetlającej świateł mijania oraz aby z
każdej strony punkt powierzchni oświetlającej, najbardziej oddalony od
środkowego pod3u?nego przekroju pojazdu, nie znajdowa3 sie dalej ni?
0,40 m (16 cali) od bocznych krawedzi obrysu pojazdu.
41. ?adne światło cofania nie powinno oślepiać lub przeszkadzać innym
użytkownikom drogi. Jeżeli światło cofania znajduje się na pojeździe
samochodowym, światło to powinno mieć barwę białą, żółtą samochodową
lub żółtą selektywną. Urządzenie służące do zapalania tego światła
powinno być urządzone w taki sposób, aby światło mogło zapalać się
tylko przy włączonym tylnym biegu.
42. Żadne światło umieszczone na pojeździe samochodowym lub
przyczepie, inne niż światło kierunkowskazów, nie powinno być światłem
migającym, z wyjątkiem świateł stosowanych zgodnie z ustawodawstwem
krajowym Umawiających się Stron w celu oznaczenia pojazdów lub zespołu
pojazdów, które nie są zobowiązane do przestrzegania ogólnych zasad
ruchu drogowego lub których obecność na drodze wymaga od innych
użytkowników drogi szczególnej ostrożności, a mianowicie pojazdów
uprzywilejowanych w ruchu, pojazdów poruszających się w kolumnach,
pojazdów o wyjątkowych rozmiarach oraz pojazdów i maszyn samobieżnych,
służących do budowy i utrzymania dróg. Umawiające się Strony mogą
jednak dopuścić lub nakazać, aby wszystkie lub niektóre światła - z
wyjątkiem świateł czerwonych - były światłami migającymi, mającymi
ostrzegać o istnieniu szczególnego niebezpieczeństwa, które chwilowo
stanowi pojazd.
43. W rozumieniu postanowień niniejszego załącznika uważa się:
a)za jedno światło - każdą kombinację dwu lub więcej świateł, takich
samych lub różnych, lecz spełniających jednakową funkcję i mających tę
samą barwę, których rzut powierzchni oświetlających na pionową
płaszczyznę prostopadłą do środkowego podłużnego przekroju pojazdu
zajmuje nie mniej niż 50% powierzchni najmniejszego prostokąta
opisanego na rzutach wymienionych powierzchni oświetlających;
b)za dwa światła lub za jedną parę świateł - jedną powierzchnię
oświetlającą w kształcie pasma, jeżeli jest ono umieszczone
symetrycznie w stosunku do środkowego podłużnego przekroju pojazdu
oraz jeżeli rozciąga się co najmniej na odległość 0,40 m (16 cali) od
bocznych krawędzi obrysu pojazdu z każdej jego strony, a jego długość
wynosi co najmniej 0,80 m (32 cale). Oświetlenie tej powierzchni
powinno być zapewnione przynajmniej przez dwa źródła światła
umieszczone możliwie najbliżej jej krawędzi. Powierzchnia oświetlająca
może składać się z zespołu elementów położonych obok siebie w ten
sposób, aby rzuty powierzchni oświetlających różnych elementów na
pionową płaszczyznę prostopadłą do środkowego podłużnego przekroju
pojazdu zajmowały nie mniej niż 50% powierzchni najmniejszego
prostokąta opisanego na rzutach wymienionych elementów oświetlających.
44. OEwiatła znajdujące się na jednym pojeździe, spełniające jednakową
funkcję i skierowane w tym samym kierunku, powinny być jednakowej
barwy. OEwiatła i światła odblaskowe, których liczba jest parzysta,
powinny być umieszczone symetrycznie w stosunku do środkowego
podłużnego przekroju pojazdu; nie dotyczy to pojazdów, których
zewnętrzny kształt nie jest symetryczny. Każda para świateł powinna
mieć jednakowe natężenie oświetlenia.
45. OEwiatła o różnym przeznaczeniu oraz - z zastrzeżeniem postanowień
innych ustępów niniejszego rozdziału - światła i światła odblaskowe
mogą być zgrupowane lub włączone do jednego urządzenia, pod warunkiem
że każde z tych świateł i świateł odblaskowych spełnia odpowiadające
mu postanowienia niniejszego załącznika.

Rozdział III

Inne postanowienia

Układ kierowniczy

46. Każdy pojazd samochodowy powinien być wyposażony w wytrzymały
układ kierowniczy, pozwalający kierującemu na łatwą, szybką i
niezawodną zmianę kierunku ruchu pojazdu.

Lusterko

47. Każdy pojazd samochodowy, inny niż dwukołowy motocykl z wózkiem
bocznym lub bez niego, powinien być wyposażony w jedno lub kilka
lusterek umożliwiających obserwację drogi z tyłu: liczba, wielkość i
rozmieszczenie tych lusterek powinny być takie, aby umożliwiały
kierującemu obserwację ruchu z tyłu pojazdu.

Dźwiękowe urządzenie ostrzegawcze

48. Każdy pojazd samochodowy powinien być wyposażony co najmniej w
jedno dźwiękowe urządzenie ostrzegawcze o dostatecznej mocy. Dźwięk
urządzenia ostrzegawczego powinien być ciągły, jednolity i
nieprzeraźliwy. Pojazdy uprzywilejowane w ruchu i pojazdy służące do
publicznego przewozu osób mogą mieć dodatkowe dźwiękowe urządzenia
sygnalizacyjne nie odpowiadające powyższym wymaganiom.

Wycieraczka szyby przedniej

49. Każdy pojazd samochodowy wyposażony w szybę przednią, której
wielkość i kształt są takie, że kierujący może normalnie ze swego
miejsca widzieć drogę z przodu wyłącznie przez przezroczyste części
tej przedniej szyby, powinien być wyposażony co najmniej w jedną
skuteczną i wytrzymałą wycieraczkę odpowiednio umieszczoną, której
działanie nie wymaga stałej interwencji kierującego.

Urządzenie do zmywania szyby przedniej

50. Każdy pojazd samochodowy, który powinien być wyposażony co
najmniej w jedną wycieraczkę szyby przedniej, powinien także być
wyposażony w urządzenie do zmywania szyby przedniej.

Szyba przednia i szyby

51. Na każdym pojeździe samochodowym i na każdej przyczepie:
a)tworzywa przezroczyste, stanowiące elementy ścian zewnętrznych
pojazdu, łącznie z szybą przednią, albo wewnętrznych ścianek
działowych, powinny być takie, aby w razie rozbicia ryzyko skaleczenia
było ograniczone do minimum;
b)szyby przednie powinny być wykonane z takiego tworzywa, którego
przezroczystość nie ulega pogorszeniu, i powinny być takie, żeby nie
powodowały żadnego znacznego zniekształcenia przedmiotów widzianych
przez nie oraz żeby w razie rozbicia kierujący miał jeszcze
dostateczną widoczność drogi.

Urządzenie do cofania

52. Każdy pojazd samochodowy powinien być wyposażony w urządzenie do
cofania, uruchamiane z miejsca kierowcy. Jednakże urządzenie to nie
jest obowiązkowe dla motocykli lub pojazdów samochodowych o trzech
kołach umieszczonych symetrycznie w stosunku do środkowego podłużnego
przekroju pojazdu, jeżeli ich największa dopuszczalna masa nie
przekracza 400 kg (900 funtów).

Tłumik

53. Każdy silnik spalinowy pojazdu samochodowego powinien być
wyposażony w skuteczny tłumik wydechu; urządzenie to powinno być tego
rodzaju, aby kierujący ze swego miejsca nie mógł wyłączyć jego
działania.

Opony

54. Koła pojazdów samochodowych i ich przyczep powinny być zaopatrzone
w pneumatyczne opony, a stan tych opon powinien być taki, aby
zapewniał bezpieczeństwo, włącznie z przyczepnością, nawet na mokrej
drodze. Jednakże postanowienie niniejsze nie zabrania Umawiającym się
Stronom zezwolić na stosowanie urządzeń, które dawałyby rezultaty co
najmniej równe rezultatom wynikającym z zastosowania opon
pneumatycznych.

Szybkościomierz

55. Każdy pojazd samochodowy, który na płaskiej drodze może osiągnąć
szybkość przekraczającą 40 km (25 mil) na godzinę, powinien być
wyposażony w szybkościomierz; jednakże Umawiające się Strony mogą
zwolnić niektóre kategorie motocykli i innych lekkich pojazdów od tego
obowiązku.

Urządzenie ostrzegawcze na pojazdach samochodowych

56. Urządzenie wymienione w artykule 23 ustępie 5 oraz w ustępie 6
załącznika 1 do niniejszej konwencji powinno być:
a)albo tablicą w kształcie równobocznego trójkąta o boku co najmniej
0,40 m (16 cali), z czerwonym obrzeżem o szerokości co najmniej 0,05 m
(2 cale) i wewnątrz próżną lub jasnej barwy; czerwone obrzeże powinno
być podświetlone od wewnątrz lub wykonane z materiału odblaskowego;
tablica powinna być tak wykonana, aby mogła być ustawiona stale w
pionowej pozycji;
b)albo innym równie skutecznym urządzeniem, przewidzianym w
ustawodawstwie państwa, w którym pojazd jest zarejestrowany.

Urządzenie zabezpieczające przed kradzieżą

57. Każdy pojazd samochodowy powinien być wyposażony w urządzenie
zabezpieczające przed kradzieżą, pozwalające na wyłączenie jego
działania lub zablokowanie jednej z istotnych jego części od chwili
pozostawienia go na postoju.

Urządzenie sprzęgowe lekkich przyczep

58. Przyczepy, z wyjątkiem naczep, nie zaopatrzone w automatyczne
hamulce przewidziane w ustępie 16 niniejszego załącznika, powinny być
wyposażone, poza urządzeniem sprzęgowym, w sprzęg dodatkowy (łańcuch,
linka stalowa itp.), który w razie zerwania się urządzenia sprzęgowego
mógłby zapobiec opadnięciu dyszla na ziemię oraz zapewnić w pewnym
stopniu częściowe kierowanie przyczepą.

Postanowienia ogólne

59. a) Jeżeli to tylko jest możliwe, mechanizmy i części wyposażenia
pojazdu samochodowego nie powinny stwarzać niebezpieczeństwa pożaru
lub eksplozji; nie powinny one także w nadmiarze wydzielać szkodliwych
gazów, nieprzejrzystych dymów, woni lub hałasu.
b) Jeżeli to tylko jest możliwe, urządzenie zapłonu wysokiego napięcia
silnika nie powinno powodować odczuwalnych niedogodności przez
nadmierne zakłócenia radiowe.
c) Każdy pojazd samochodowy powinien być tak zbudowany, aby kierujący
miał zapewnione dostateczne pole widzenia do przodu, w prawo i w lewo,
pozwalające na bezpieczne kierowanie pojazdem.
d) Jeżeli to tylko jest możliwe, pojazdy samochodowe i przyczepy
powinny być tak zbudowane i wyposażone, aby w razie wypadku
zmniejszały niebezpieczeństwo dla jadących osób oraz dla innych
użytkowników drogi. W szczególności nie powinny one mieć ani wewnątrz,
ani na zewnątrz żadnych zbytecznych ostrych lub wystających ozdób albo
innych przedmiotów, które mogłyby być niebezpieczne dla jadących osób
lub innych użytkowników drogi.

Rozdział IV

Odstępstwa

60. Na terenie swego kraju Umawiające się Strony mogą dopuszczać
odstępstwa od postanowień niniejszego załącznika w odniesieniu do:
a)pojazdów samochodowych i przyczep, których szybkość konstrukcyjna na
płaskiej drodze nie może przekroczyć 25 km (16 mil) na godzinę lub
których szybkość ustawodawstwo krajowe ogranicza do 25 km na godzinę;
b)wózków inwalidzkich, tzn. małych pojazdów samochodowych specjalnie
zaprojektowanych i skonstruowanych - a nie tylko przystosowanych - do
użytkowania przez osobę dotkniętą kalectwem lub niezdolnością fizyczną
i normalnie używanych tylko przez tę osobę;
c)pojazdów przeznaczonych do doświadczeń w celu osiągania postępu
technicznego i zwiększenia bezpieczeństwa;
d)pojazdów o specjalnym kształcie lub specjalnego typu albo pojazdów
używanych do specjalnych celów w szczególnych warunkach.
61. Umawiające się Strony mogą dopuszczać odstępstwa od postanowień
niniejszego załącznika w odniesieniu do pojazdów, które te Strony
rejestrują i które mogą uczestniczyć w ruchu międzynarodowym:
a)zezwalając na używanie barwy żółtej samochodowej dla świateł
pozycyjnych, wymienionych w ustępach 23 i 30 niniejszego załącznika,
oraz świateł odblaskowych wymienionych w ustępie 29 niniejszego
załącznika;
b)zezwalając na używanie barwy czerwonej dla tych świateł
kierunkowskazów wymienionych w ustępie 39 niniejszego załącznika,
które są umieszczone z tyłu pojazdu samochodowego;
c)zezwalając na używanie barwy czerwonej dla tych świateł wymienionych
w ostatnim zdaniu ustępu 42 niniejszego załącznika, które są
umieszczone z tyłu pojazdu samochodowego;
d)w odniesieniu do rozmieszczenia świateł na pojazdach samochodowych
przeznaczonych do specjalnych celów, których kształt zewnętrzny nie
pozwala na przestrzeganie wymienionych postanowień bez zastosowania
urządzeń montowanych, które mogą łatwo ulec uszkodzeniu lub oderwaniu;
e)zezwalając na używanie nieparzystej liczby świateł drogowych,
większej niż dwa, na rejestrowanych przez siebie pojazdach
samochodowych; oraz
f)w odniesieniu do przyczep służących do przewozu długich ładunków
(dłużyc, rur itp.), które to przyczepy w czasie ruchu nie są
doczepione do pojazdu ciągnącego, lecz są z nim połączone tylko za
pomocą ładunku.

Rozdział V

Postanowienia przejściowe

62. Postanowień niniejszego załącznika nie stosuje się do pojazdów
samochodowych zarejestrowanych po raz pierwszy i przyczep przekazanych
do eksploatacji na terytorium  Umawiających się Stron przed wejściem w
życie niniejszej konwencji lub w ciągu dwóch lat po jej wejściu w
życie, pod warunkiem że te pojazdy samochodowe i przyczepy spełniają
wymagania części I, II i III załącznika 6 do konwencji o ruchu
drogowym z 1949 r.

DODATEK

Określenie barwy filtrów dla uzyskania barw wymienionych w niniejszym
załączniku (współrzędne trójbarwne).

Czerwona:
granica w kierunku żółtej:y Ł 0,335
granica w kierunku purpurowej1):z Ł 0,008

Biała:
granica w kierunku niebieskiej:x ł 0,310
granica w kierunku żółtej:x Ł 0,500
granica w kierunku zielonej:x Ł 0,150 + 0,640x
granica w kierunku zielonej:y Ł 0,440
granica w kierunku purpurowej:y ł 0,050 + 0,750x
granica w kierunku czerwonej:y ł 0,382

Żółta samochodowa2)
granica w kierunku żółtej1):y Ł 0,429
granica w kierunku czerwonej1):y ł 0,398
granica w kierunku białej1):z Ł 0,007

Żółta selektywna3)
granica w kierunku czerwonej1):y ł 0,138 + 0,580x
granica w kierunku zielonej1):y Ł 1,29x - 0,100
granica w kierunku białej1):y ł - x + 0,966
granica w kierunku wartości spektralnej1):y Ł -x + 0,992

ego ustępu stosuje się nawet wówczas, gdy przyczepa została
zarejestrowana w innym państwie niż państwo rejestracji pojazdu
samochodowego, do którego jest przyczepiona; jeżeli przyczepa nie jest
zarejestrowana, powinna być zaopatrzona z tyłu w znak wyróżniający
państwa rejestracji ciągnika, z wyjątkiem przypadku, gdy znajduje się
w ruchu w tym państwie.
3. Układ i sposób umieszczenia znaku wyróżniającego, o którym mowa w
niniejszym artykule, powinny  być zgodne z postanowieniami załącznika
3 do niniejszej konwencji.


Artykuł 38

Cechy tożsamości

Każdy pojazd samochodowy i każda przyczepa w ruchu międzynarodowym
powinny być zaopatrzone w cechy tożsamości określone w załączniku 4 do
niniejszej konwencji.


Artykuł 39

Warunki techniczne

Każdy pojazd samochodowy, każda przyczepa oraz każdy zespół pojazdów w
ruchu międzynarodowym powinny odpowiadać postanowieniom załącznika 5
do niniejszej konwencji. Ponadto powinny one być w stanie sprawnym do
jazdy.


Artykuł 40

Postanowienia przejściowe

W okresie dziesięciu lat od wejścia w życie niniejszej konwencji,
stosownie do artykułu 47 ustępu 1, przyczepy w ruchu międzynarodowym,
niezależnie od ich największego dopuszczalnego ciężaru, będą
korzystały z postanowień niniejszej konwencji nawet wtedy, gdy nie są
zarejestrowane.


Rozdział IV

Kierujący pojazdami samochodowymi


Artykuł 41

Ważność praw jazdy

1. Umawiające się Strony uznają:
a)każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w
jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim
języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład;
b)każde krajowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 do
niniejszej konwencji oraz
c)każde międzynarodowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika
7 do niniejszej konwencji,
jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który
należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, pod warunkiem że
prawo jazdy jest nadal ważne oraz że zostało wydane przez inną
Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych albo przez
stowarzyszenie upoważnione do tego przez tę inną Umawiającą się Stronę
lub jeden z jej organów terenowych. Postanowień niniejszego ustępu nie
stosuje się do praw jazdy osób uczących się kierowania pojazdami.
2. Niezależnie od postanowień poprzedniego ustępu:
a)jeżeli ważność prawa jazdy jest uzależniona od zawartej w nim
specjalnej adnotacji, że posiadacz powinien używać określonych
przyrządów lub że pojazd powinien mieć określone urządzenia ze względu
na inwalidztwo kierującego, prawo jazdy będzie uznane za ważne tylko
wówczas, gdy warunki te będą zachowane;
b)Umawiające się Strony mogą odmówić uznania na swoich terytoriach
ważności każdego prawa jazdy, którego posiadacz nie ukończył
osiemnastego roku życia;
c)Umawiające się Strony mogą odmówić uznania na swoich terytoriach
ważności praw jazdy na kierowanie pojazdami samochodowymi lub
zespołami pojazdów kategorii C, D i E, wymienionych w załącznikach 6 i
7 do niniejszej konwencji, jeżeli ich posiadacze nie ukończyli
dwudziestego pierwszego roku życia.
3. Umawiające się Strony podejmą niezbędne środki zmierzające do tego,
aby krajowe i międzynarodowe prawa jazdy, wymienione w ustępie 1
litery a), b) i c) niniejszego artykułu, nie były wydawane na ich
terytoriach bez należytego zagwarantowania umiejętności kierowcy oraz
jego sprawności fizycznej.
4. Przy stosowaniu postanowień ustępu 1 i ustępu 2 litera c)
niniejszego artykułu:
a)do pojazdów samochodowych kategorii B, wymienionych w załącznikach 6
i 7 do niniejszej konwencji, może być dołączona lekka przyczepa; może
do nich być także dołączona przyczepa, której największa dopuszczalna
masa przekracza 750 kg (1650 funtów), ale nie przekracza ona masy
własnej pojazdu samochodowego, oraz jeżeli największa dopuszczalna
masa pojazdów połączonych w ten sposób nie przekracza 3500 kg (7700
funtów);
b)do pojazdów samochodowych kategorii C lub D, wymienionych w
załącznikach 6 i 7 do niniejszej konwencji, może być dołączona lekka
przyczepa, a powstały w ten sposób zespół pojazdów nadal należy do
kategorii C lub kategorii D.
5. Międzynarodowe prawo jazdy może być wydane wyłącznie posiadaczowi
krajowego prawa jazdy, który je otrzymał z zachowaniem minimalnych
warunków ustalonych w niniejszej konwencji. Nie może być ono ważne po
wygaśnięciu odpowiadającego mu krajowego prawa jazdy, którego numer
powinien być wpisany do międzynarodowego prawa jazdy.
6. Postanowienia niniejszego artykułu nie zobowiązują Umawiających się
Stron do:
a)uznawania ważności krajowych lub międzynarodowych praw jazdy
wydanych na terytorium innej Umawiającej się Strony osobom, których
stałe miejsce zamieszkania w tym czasie znajduje się na ich
terytoriach lub zostało ono przeniesione na ich terytoria po
wystawieniu tych praw jazdy;
b)uznawania ważności wyżej wymienionych praw jazdy wydanych
kierującym, których stałe miejsce zamieszkania w czasie ich wydawania
nie znajdowało się na terytorium, na którym te prawa jazdy zostały
wydane, lub których miejsce zamieszkania po wydaniu tych praw jazdy
zostało przeniesione na inne terytorium.


Artykuł 42

Zawieszenie ważności praw jazdy

1. Umawiające się Strony lub ich organy terenowe mogą cofnąć
kierującemu, który na ich terytoriach popełnił wykroczenie pociągające
za sobą w myśl ich ustawodawstwa cofnięcie prawa jazdy, uprawnienie do
korzystania na ich terytoriach z posiadanego krajowego lub
międzynarodowego prawa jazdy. W takim przypadku właściwa władza
Umawiającej się Strony lub jej organu terenowego, która cofnęła
uprawnienie do korzystania z prawa jazdy, może:
a)zatrzymać prawo jazdy i przechować je przez okres, na który
uprawnienie do korzystania z prawa jazdy zostało cofnięte, lub do
czasu opuszczenia przez kierowcę jej terytorium, jeżeli wyjazd
następuje przed upływem tego okresu;
b)zawiadomić o cofnięciu uprawnienia do korzystania z prawa jazdy tę
władzę, która je wydała lub w której imieniu to prawo jazdy zostało
wydane;
c)w odniesieniu do międzynarodowego prawa jazdy - zamieścić adnotację
w miejscu do tego przeznaczonym, że prawo jazdy utraciło ważność na
jej terytorium;
d)jeżeli nie zostało zastosowane postępowanie przewidziane pod literą
a) niniejszego ustępu - uzupełnić zawiadomienie wymienione pod literą
b) przez zwrócenie się z prośbą do władzy, która wydała prawo jazdy
lub w której imieniu zostało ono wydane, o zawiadomienie
zainteresowanego o powziętej wobec niego decyzji.
2. Umawiające się Strony dołożą starań, aby zawiadomić
zainteresowanych o decyzjach, które zostały im przekazane, stosownie
do postępowania przewidzianego pod literą d) ustępu 1 niniejszego
artykułu.
3. Żadne z postanowień niniejszej konwencji niej może być
interpretowane jako zabraniające Umawiającym się Stronom lub ich
organom terenowym wprowadzenia zakazu kierowania pojazdem przez
kierującego mającego krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, jeżeli
jest oczywiste lub dowiedzione, że stan jego nie pozwala na bezpieczne
kierowanie pojazdem lub że uprawnienie do kierowania zostało cofnięte
w państwie, w którym znajduje się jego stałe miejsce zamieszkania.


Artykuł 43

Postanowienia przejściowe

Międzynarodowe prawa jazdy, odpowiadające postanowieniom Konwencji o
ruchu drogowym, sporządzonej w Genewie dnia 19 września 1949 r., oraz
wydane w okresie pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszej
konwencji zgodnie z jej artykułem 47 ustępem 1, powinny być w celu
stosowania artykułów 41 i 42 niniejszej konwencji traktowanie na równi
z międzynarodowymi prawami jazdy przewidzianymi w niniejszej
konwencji.


Rozdział V

Warunki dopuszczenia rowerów i motorowerów do ruchu międzynarodowego


Artykuł 44

1. Rowery bez silnika w ruchu międzynarodowym powinny:
a)mieć skuteczny hamulec;
b)być wyposażone w dzwonek słyszalny na dostateczną odległość oraz nie
mieć żadnych innych dźwiękowych urządzeń ostrzegawczych;
c)być wyposażone w czerwone światło odblaskowe z tyłu oraz w
urządzenia dające białe lub żółte selektywne światło do przodu oraz
czerwone światło do tyłu.
2. Na terytoriach Umawiających się Stron, które zgodnie z art. 54 ust.
2 niniejszej konwencji nie złożyły oświadczenia o zrównaniu
motorowerów z motocyklami, motorowery w ruchu międzynarodowym powinny:
a)mieć dwa niezależne hamulce;
b)być wyposażone w dzwonek lub inne dźwiękowe urządzenie ostrzegawcze
słyszalne na dostateczną odległość;
c)być wyposażone w skutecznie działający tłumik wydechu;
d)być wyposażone w urządzenia dające białe lub żółte światło do przodu
oraz czerwone światło do tyłu, a ponadto w czerwone urządzenie
odblaskowe z tyłu;
e)mieć cechę tożsamości określoną w załączniku 4 do niniejszej
konwencji.
3. Na terytoriach Umawiających się Stron, które zgodnie z artykułem 54
ustępem 2 niniejszej konwencji złożyły oświadczenie o zrównaniu
motorowerów z motocyklami, motorowery w celu dopuszczenia ich do ruchu
międzynarodowego powinny spełniać warunki przewidziane dla motocykli w
załączniku 5 do niniejszej konwencji.


Rozdział VI

Postanowienia końcowe


Artykuł 45

1. Konwencja niniejsza będzie otwarta do podpisu w siedzibie
Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku do dnia 31 grudnia
1969 r. dla wszystkich państw będących członkami Organizacji Narodów
Zjednoczonych lub jednej z jej organizacji wyspecjalizowanych bądź
Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej albo stronami Statutu
Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, jak również dla każdego
innego państwa, które zostało zaproszone przez Zgromadzenie Ogólne
Organizacji Narodów Zjednoczonych, aby zostało Stroną niniejszej
konwencji.
2. Konwencja niniejsza podlega ratyfikacji. Dokumenty ratyfikacyjne
powinny być złożone Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów
Zjednoczonych.
3. Konwencja niniejsza będzie otwarta do przystąpienia dla każdego
państwa wymienionego w ustępie 1 niniejszego artykułu. Dokumenty
przystąpienia powinny być złożone Sekretarzowi Generalnemu.
4. Podpisując niniejszą konwencję albo składając dokumenty
ratyfikacyjne lub przystąpienia, każde państwo notyfikuje Sekretarzowi
Generalnemu, jaki znak wyróżniający wybiera dla umieszczenia na
pojazdach w ruchu międzynarodowym zarejestrowanych zgodnie z
załącznikiem 3 do niniejszej konwencji. W drodze następnej notyfikacji
skierowanej do Sekretarza Generalnego każde państwo może zmienić
uprzednio wybrany znak wyróżniający.


Artykuł 46

1. Każde państwo w czasie podpisywania lub ratyfikacji niniejszej
konwencji albo przystąpienia do niej lub kiedykolwiek później może w
drodze notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego oświadczyć,
że niniejsza konwencja będzie stosowana na wszystkich lub niektórych
terytoriach, za których stosunki międzynarodowe jest ono
odpowiedzialne. Konwencja będzie stosowana na terytorium lub
terytoriach wymienionych w notyfikacji po upływie trzydziestu dni od
dnia otrzymania tej notyfikacji przez Sekretarza Generalnego lub od
dnia wejścia w życie konwencji w stosunku do państwa składającego
notyfikację, w zależności od tego, który z tych dni jest późniejszy.
2. Każde państwo, które złożyło oświadczenie zgodnie z ustępem 1
niniejszego artykułu, może później w w każdym czasie oświadczyć w
drodze notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego, że niniejsza
konwencja przestanie być stosowana na terytorium wymienionym w
notyfikacji i w tym przypadku przestanie obowiązywać w stosunku do
tego terytorium po upływie jednego roku od dnia otrzymania tej
notyfikacji przez Sekretarza Generalnego.
3. Każde państwo składające notyfikację zgodnie z ustępem 1
niniejszego artykułu zawiadamia Sekretarza Generalnego, jaki znak
wyróżniający lub znaki wybrało ono dla umieszczenia na pojazdach w
ruchu międzynarodowym zarejestrowanych na danym terytorium lub na
danych terytoriach zgodnie z załącznikiem 3 do niniejszej konwencji. W
drodze następnej notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego
każde państwo może zmienić uprzednio wybrany znak wyróżniający.


Artykuł 47

1. Niniejsza konwencja wejdzie w życie po upływie dwunastu miesięcy od
dnia złożenia piętnastego dokumentu ratyfikacyjnego lub przystąpienia.
2. W stosunku do każdego państwa, które ratyfikuje niniejszą konwencję
lub przystąpi do niej po złożeniu piętnastego dokumentu
ratyfikacyjnego lub przystąpienia, konwencja wejdzie w życie po
upływie dwunastu miesięcy od dnia złożenia przez to państwo swego
dokumentu ratyfikacyjnego lub przystąpienia.


Artykuł 48

Z dniem wejścia w życie niniejszej konwencji uchyli i zastąpi ona w
stosunkach między Umawiającymi się Stronami Konwencję międzynarodową
dotyczącą ruchu samochodowego i Konwencję międzynarodową dotyczącą
ruchu drogowego, obie podpisane w Paryżu dnia 24 kwietnia 1926 r.,
Konwencję o uregulowaniu ruchu samochodowego między państwami
amerykańskimi, otwartą do podpisu w Waszyngtonie dnia 15 grudnia 1943
r. oraz Konwencję o ruchu drogowym, otwartą do podpisu w Genewie dnia
19 września 1949 r.


Artykuł 49

1. Po upływie jednego roku od wejścia w życie niniejszej konwencji
każda Umawiająca się Strona może zaproponować jedną lub więcej zmian
do konwencji. Tekst każdej zaproponowanej zmiany wraz z uzasadnieniem
powinien być przesłany Sekretarzowi Generalnemu, który zawiadomi o tym
wszystkie Umawiające się Strony. Umawiające się Strony w ciągu
dwunastu miesięcy następujących po dacie tego zawiadomienia będą mogły
poinformować Sekretarza Generalnego, czy:
a)przyjmują zmianę lub
b)odrzucają zmianę, albo
c)życzą sobie zwołania konferencji w celu rozpatrzenia zmiany.
Sekretarz Generalny przesyła tekst zaproponowanej zmiany również
wszystkim innym państwom wymienionym w artykule 45 ustępie 1
niniejszej konwencji.
2. a) Każda zaproponowana zmiana, przekazana zgodnie z poprzednim
ustępem, będzie uważana za przyjętą, jeżeli w wyżej wymienionym
terminie dwunastu miesięcy mniej niż jedna trzecia Umawiających się
Stron zawiadomi Sekretarza Generalnego, że odrzuca zmianę lub życzy
sobie zwołania konferencji w celu jej rozpatrzenia. Sekretarz
Generalny zawiadomi wszystkie Umawiające się Strony o każdym przyjęciu
albo odrzuceniu proponowanej zmiany lub też życzeniu zwołania
konferencji. Jeżeli ogólna liczba zawiadomień o odrzuceniu zmian i
życzeń zwołania konferencji, otrzymanych w określonym terminie
dwunastu miesięcy, jest mniejsza niż jedna trzecia ogólnej liczby
Umawiających się Stron, Sekretarz Generalny zawiadomi wszystkie
Umawiające się Strony, że zmiana wejdzie w życie w sześć miesięcy po
upływie terminu dwunastu miesięcy określonego w poprzednim ustępie w
stosunku do wszystkich Umawiających się Stron, z wyjątkiem tych, które
w tym określonym terminie odrzuciły zmianę lub życzyły sobie zwołania
konferencji w celu jej rozpatrzenia.
b) Każda Umawiająca się Strona, która w wyżej wymienionym terminie
dwunastu miesięcy odrzuciła propozycję zmiany lub życzyła sobie
zwołania konferencji w celu jej rozpatrzenia, może w każdym czasie po
upływie tego okresu notyfikować Sekretarzowi Generalnemu, że przyjmuje
zmianę, a Sekretarz Generalny zawiadamia o tej notyfikacji wszystkie
inne Umawiające się Strony. Zmiana ta wejdzie w życie w odniesieniu do
Umawiających się Stron, które notyfikowały o jej przyjęciu, w sześć
miesięcy po otrzymaniu przez Sekretarza Generalnego ich notyfikacji.
3. Jeżeli zaproponowana zmiana nie została przyjęta zgodnie z ustępem
2 niniejszego artykułu oraz jeżeli w terminie dwunastu miesięcy,
określonym w ustępie 1 niniejszego artykułu, mniej niż połowa ogólnej
liczby Umawiających się Stron zawiadomi Sekretarza Generalnego o
odrzuceniu zaproponowanej zmiany i jeżeli co najmniej jedna trzecia
ogólnej liczby Umawiających się Stron, lecz nie mniej niż dziesięć,
zawiadomi go, że przyjmuje zmianę lub życzy sobie zwołania konferencji
w celu jej rozpatrzenia, Sekretarz Generalny zwoła konferencję w celu
rozpatrzenia zaproponowanej zmiany lub każdej innej propozycji, która
może mu być przekazana zgodnie z ustępem 4 niniejszego artykułu.
4. W razie zwołania konferencji zgodnie z ustępem 3 niniejszego
artykułu, Sekretarz Generalny zaprosi na nią wszystkie państwa
wymienione w artykule 45 ustępie 1 niniejszej konwencji. Zwróci się on
do wszystkich państw zaproszonych na konferencję, aby najpóźniej na
sześć miesięcy przed dniem jej otwarcia przedstawiły mu wszelkie
propozycje, które życzyłyby sobie również rozpatrzyć na tej
konferencji oprócz proponowanej zmiany, oraz przekaże te propozycje,
najpóźniej na trzy miesiące przed dniem otwarcia konferencji,
wszystkim państwom zaproszonym na konferencję.
5. a) Każda zmiana niniejszej konwencji będzie uważana za przyjętą,
jeżeli zostanie przyjęta większością dwóch trzecich głosów państw
reprezentowanych na konferencji, pod warunkiem że większość ta
obejmuje co najmniej dwie trzecie Umawiających się Stron
reprezentowanych na konferencji. Sekretarz Generalny zawiadomi
wszystkie Umawiające się Strony o przyjęciu zmiany; zmiana ta wejdzie
w życie po upływie dwunastu miesięcy od daty tego zawiadomienia w
stosunku do wszystkich Umawiających się Stron, z wyjątkiem tych, które
w tym terminie zawiadomiły Sekretarza Generalnego o odrzuceniu zmiany.
b) Każda Umawiająca się Strona, która odrzuciła zmianę w wyżej
wymienionym terminie dwunastu miesięcy, może w dowolnym czasie
notyfikować Sekretarzowi Generalnemu o przyjęciu zmiany; Sekretarz
Generalny zawiadomi o tej notyfikacji wszystkie inne Umawiające się
Strony. Zmiana ta wejdzie w życie w odniesieniu do Umawiającej się
Strony, która notyfikowała o jej przyjęciu, po upływie sześciu
miesięcy od dnia otrzymania przez Sekretarza Generalnego tej
notyfikacji lub po upływie wyżej wymienionego okresu dwunastu
miesięcy, w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza.
6. Jeżeli zaproponowanej zmiany nie uważa się za przyjętą zgodnie z
ustępem 2 niniejszego artykułu i jeżeli nie zostały spełnione warunki
przewidziane w ustępie 3 niniejszego artykułu, dotyczące zwołania
konferencji, zaproponowaną zmianę uważa się za odrzuconą.


Artykuł 50

Każda Umawiająca się Strona może wypowiedzieć niniejszą konwencję w
drodze pisemnej notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego.
Wypowiedzenie nabiera mocy po upływie jednego roku od dnia otrzymania
tej notyfikacji przez Sekretarza Generalnego.


Artykuł 51

Konwencja niniejsza przestanie obowiązywać, jeżeli w jakimkolwiek
okresie kolejnych dwunastu miesięcy liczba Umawiających się Stron
będzie mniejsza niż pięć.


Artykuł 52

Każdy spór między dwiema lub więcej Umawiającymi się Stronami
dotyczący interpretacji lub stosowania niniejszej konwencji, którego
strony nie będą mogły rozstrzygnąć w drodze negocjacji lub w inny
sposób, może być przekazany do rozstrzygnięcia Międzynarodowemu
Trybunałowi Sprawiedliwości na żądanie którejkolwiek z
zainteresowanych Umawiających się Stron.


Artykuł 53

Żadne postanowienie niniejszej konwencji nie może być interpretowane
jako zakazujące Umawiającej się Stronie zastosowania środków zgodnych
z postanowieniami Karty Narodów Zjednoczonych i ograniczonych
wymaganiami sytuacji, które ona uważa za niezbędne do zapewnienia
swego zewnętrznego lub wewnętrznego bezpieczeństwa.


Artykuł 54

1. Każde państwo w chwili podpisywania niniejszej konwencji albo
składania dokumentu ratyfikacyjnego lub przystąpienia może oświadczyć,
że nie uważa się za związanie artykułem 52 niniejszej konwencji. Inne
Umawiające się Strony nie będą związane artykułem 52 wobec każdej
Umawiającej się Strony, która złożyła takie oświadczenie.
2. W chwili składania dokumentu ratyfikacyjnego lub przystąpienia
każde państwo może oświadczyć w drodze notyfikacji skierowanej do
Sekretarza Generalnego, że w celu stosowania niniejszej konwencji
zrównuje motorowery z motocyklami (artykuł 1 litera n). Każde państwo
może później cofnąć w dowolnym czasie to oświadczenie w drodze
notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego.
3. Oświadczenia przewidziane w ustępie 2 niniejszego artykułu
nabierają mocy po upływie sześciu miesięcy od dnia otrzymania odnośnej
notyfikacji przez Sekretarza Generalnego lub od dnia wejścia w życie
konwencji dla państwa, które złożyło takie oświadczenie, w zależności
od tego, który z tych dni jest późniejszy.
4. Każda zmiana uprzednio wybranego znaku wyróżniającego,
notyfikowanego zgodnie z artykułem 45 ustępem 4 lub artykułem 46
ustępem 3 niniejszej konwencji, nabiera mocy po upływie trzech
miesięcy od dnia otrzymania tej notyfikacji przez Sekretarza
Generalnego.
5. Zastrzeżenia do niniejszej konwencji oraz jej załączników, inne niż
przewidziane w ustępie 1 niniejszego artykułu, są dopuszczalne pod
warunkiem, że będą sformułowane na piśmie, a jeżeli zostały
sformułowane przed złożeniem dokumentu ratyfikacyjnego lub
przystąpienia - pod warunkiem, że zostaną potwierdzone w tym
dokumencie. Sekretarz Generalny przekaże te zastrzeżenia wszystkim
Państwom, o których mowa w artykule 45 ustępie 1 niniejszej konwencji.
6. Każda Umawiająca się Strona, która sformułowała zastrzeżenie lub
złożyła oświadczenie zgodnie z ustępami 1 lub 4 niniejszego artykułu,
może je cofnąć w dowolnym czasie w drodze notyfikacji skierowanej do
Sekretarza Generalnego.
7. Każde zastrzeżenie złożone zgodnie z ustępem 5 niniejszego
artykułu:
a)zmienia dla Umawiającej się Strony, która zgłosiła to zastrzeżenie,
postanowienia konwencji, do których ono się odnosi, w zakresie tego
zastrzeżenia;
b)zmienia te postanowienia w tym samym zakresie dla innych
Umawiających się Stron w ich stosunkach z tą Umawiającą się Stroną,
która zgłosiła to zastrzeżenie.


Artykuł 55

Oprócz oświadczeń, notyfikacji i zawiadomień przewidzianych w
artykułach 49 i 54 niniejszej konwencji Sekretarz Generalny będzie
zawiadamiał wszystkie państwa wymienione w artykule 45 ustępie 1 o:
a)podpisaniu, ratyfikacjach i przystąpieniach w myśl artykułu 45;
b)notyfikacjach i oświadczeniach w myśl artykułu 45 ustępu 4 i
artykułu 46;
c)datach wejścia w życie niniejszej konwencji zgodnie z artykułem 47;
d)dacie wejścia w życie zmian do niniejszej konwencji zgodnie z
artykułem 49 ustępami 2 i 5;
e)wypowiedzeniach na podstawie artykułu 50;
f)wygaśnięciu niniejszej konwencji zgodnie z artykułem 51.


Artykuł 56

Oryginał niniejszej konwencji, sporządzony w jednym egzemplarzu w
językach angielskim, chińskim, francuskim, hiszpańskim i rosyjskim,
które to teksty są jednakowo autentyczne, zostanie złożony na
przechowanie Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów
Zjednoczonych, który prześle należycie uwierzytelnione jego odpisy
wszystkim państwom wymienionym w artykule 45 ustępie 1 niniejszej
konwencji.
Na dowód czego niżej podpisani pełnomocnicy, należycie upoważnieni
przez swoje Rządy, podpisali niniejszą konwencję.
Sporządzono w Wiedniu dnia ósmego listopada tysiąc dziewięćset
sześćdziesiątego ósmego roku.

Załączniki

Załącznik 1

WYJĄTKI OD OBOWIĄZKU DOPUSZCZENIA DO RUCHU MIĘDZYNARODOWEGO POJAZDÓW
SAMOCHODOWYCH I PRZYCZEP


1. Umawiające się Strony mogą nie dopuścić na swoich terytoriach do
ruchu międzynarodowego pojazdów samochodowych, przyczep lub zespołów
pojazdów, których masa całkowita lub naciski osi albo wymiary
przekraczają wielkości ustalone w ustawodawstwie krajowym dla pojazdów
zarejestrowanych na ich terytoriach. Umawiające się Strony, na których
terytoriach odbywa się międzynarodowy ruch ciężkich pojazdów, powinny
dążyć do zawarcia regionalnych porozumień w celu dopuszczenia do ruchu
międzynarodowego na drogach danego regionu, z wyjątkiem dróg
drugorzędnych, pojazdów i zespołów pojazdów, których masa i wymiary
nie przekraczają wielkości ustalonych w tych porozumieniach.
2. W celu stosowania ustępu 1 niniejszego załącznika nie będzie
uważane za przekroczenie największej dopuszczalnej szerokości
wystawanie:
a)opon w pobliżu ich styku z ziemią oraz połączeń wskaźników ciśnienia
w oponach;
b)urządzeń przeciwślizgowych nałożonych na koła;
c)lusterek skonstruowanych w ten sposób, że pod wpływem umiarkowanego
nacisku mogą odchylać się w obu kierunkach, tak aby po odchyleniu nie
przekraczały jednak największej dopuszczalnej szerokości;
d)kierunkowskazów umieszczonych z boku i świateł obrysowych, pod
warunkiem że nie wystają one więcej niż kilka centymetrów;
e)plomb celnych nałożonych na ładunek oraz urządzeń służących do
przytwierdzenia i ochrony tych plomb.
3. Umawiające się Strony mogą nie dopuścić do ruchu międzynarodowego
na swoich terytoriach następujących zespołów pojazdów, jeżeli ruch
takich zespołów jest zabroniony przez ich ustawodawstwo krajowe:
a)motocykli z przyczepami;
b)zespołów pojazdów składających się z pojazdu samochodowego i kilku
przyczep;
c)pojazdów członowych przeznaczonych do przewozu osób.
4. Umawiające się Strony mogą nie dopuścić do ruchu międzynarodowego
na swoim terytorium pojazdów samochodowych i przyczep, korzystających
z odstępstw wymienionych w ustępie 60 załącznika 5 do niniejszej
konwencji.
5. Umawiające się Strony mogą nie dopuścić do ruchu międzynarodowego
na swoim terytorium motorowerów i motocykli, którymi kierujący i,
jeżeli są - pasażerowie, nie będą zaopatrzeni w kaski ochronne.
6. Umawiające się Strony mogą uzależnić dopuszczenie do ruchu
międzynarodowego na swoim terytorium każdego pojazdu samochodowego,
innego niż dwukołowy motorower lub dwukołowy motocykl bez bocznego
wózka, od wyposażenia pojazdu samochodowego w urządzenie wymienione w
ustępie 56 załącznika 5 do niniejszej konwencji, przeznaczone w razie
zatrzymania się na jezdni do uprzedzenia o niebezpieczeństwie, jakie
stanowi pojazd zatrzymany.
7. Umawiające się Strony mogą uzależnić dopuszczenie do ruchu
międzynarodowego na niektórych drogach o trudnych warunkach jazdy lub
niektórych obszarach o niekorzystnym dla jazdy ukształtowaniu terenu,
położonych na ich terytorium, pojazdów samochodowych, których
największa dopuszczalna masa przekracza 3500 kg (7700 funtów), od
przestrzegania specjalnych przepisów ich ustawodawstwa krajowego
dotyczących dopuszczenia na takich drogach lub obszarach
zarejestrowanych przez nie pojazdów o takiej samej największej
dopuszczalnej masie.
8. Umawiające się Strony mogą nie dopuścić do ruchu międzynarodowego
na swoim terytorium wszelkich pojazdów samochodowych wyposażonych w
asymetryczne światła mijania, jeżeli światła te nie są dostosowane do
kierunku ruchu obowiązującego na ich terytorium.
9. Umawiające się Strony mogą nie dopuścić do ruchu międzynarodowego
na swoim terytorium każdego pojazdu samochodowego lub każdej przyczepy
złączonej z pojazdem samochodowym, które mają inny znak wyróżniający
niż znak przewidziany dla tego pojazdu w artykule 37 niniejszej
konwencji.

Załącznik 2

NUMER REJESTRACYJNY POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I PRZYCZEP W RUCHU
MIĘDZYNARODOWYM

1. Numer rejestracyjny, o którym mowa w artykułach 35 i 36 konwencji,
powinien składać się z cyfr lub z cyfr i liter. Cyfry powinny być
cyframi arabskimi, a litery powinny być dużymi literami alfabetu
łacińskiego. Mogą być jednak stosowane inne cyfry lub alfabety, lecz
numer rejestracyjny powinien być wówczas powtórzony cyframi arabskimi
i dużymi literami alfabetu łacińskiego.
2. Numer rejestracyjny powinien być zestawiony i umieszczony w taki
sposób, aby w normalnym świetle dziennym był czytelny z odległości co
najmniej 40 m (130 stóp) dla obserwatora znajdującego się na osi
stojącego pojazdu. Jednakże Umawiające się Strony  mogą zmniejszyć tę
minimalną odległość dla rejestrowanych przez nie motocykli oraz
specjalnych kategorii pojazdów samochodowych, na których umieszczenie
numerów rejestracyjnych o wymiarach wystarczających na ich odczytanie
z odległości 40 m (130 stóp) byłoby trudne.
3. Jeżeli numer rejestracyjny jest umieszczony na specjalnej tablicy,
tablica ta powinna być płaska i umieszczona w płaszczyźnie pionowej
lub prawie pionowej oraz prostopadle do środkowego podłużnego
przekroju pojazdu. Jeżeli numer jest umieszczony lub wymalowany na
pojeździe, to powierzchnia, na której jest on umieszczony lub
wymalowany, powinna być płaska i pionowa lub prawie płaska i pionowa
oraz prostopadła do środkowego podłużnego przekroju pojazdu.
4. Z zastrzeżeniem postanowień artykułu 32 ustępu 5 konwencji tablica
lub powierzchnia, na której numer rejestracyjny jest umieszczony lub
wymalowany, może być wykonana z materiału odblaskowego.

Załącznik 3

ZNAK WYRÓŻNIAJĄCY POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I PRZYCZEP W RUCHU
MIĘDZYNARODOWYM

1. Znak wyróżniający, wymieniony w artykule 37 konwencji, powinien
składać się z jednej do trzech dużych liter alfabetu łacińskiego.
Litery powinny mieć wysokość co najmniej 0,08 m (3,1 cala); szerokość
kreski tych liter powinna wynosić co najmniej 0,01 m (0,4 cala).
Litery powinny być koloru czarnego, wymalowane na białym tle mającym
formę elipsy, której dłuższa oś powinna być pozioma.
2. Jeżeli znak wyróżniający składa się tylko z jednej litery, dłuższa
oś elipsy może być pionowa.
3. Znak wyróżniający nie powinien być włączony do numeru
rejestracyjnego lub umieszczony w taki sposób, że mogłoby to prowadzić
do pomylenia go z numerem rejestracyjnym lub zmniejszać jego
czytelność.
4. Na motocyklach i ich przyczepach wymiary osi elipsy powinny wynosić
co najmniej 0,175 m (6,9 cala) oraz 0,115 m (4,5 cala). Na innych
pojazdach samochodowych i ich przyczepach wymiary osi elipsy powinny
wynosić co najmniej:
a)0,24 m (9,4 cala) i 0,145 m (5,7 cala), jeżeli znak wyróżniający
składa się z trzech liter;
b)0,175 m (6,9 cala) i 0,115 m (4,5 cala), jeżeli znak wyróżniający
składa się z mniej niż trzech liter.
5. Postanowienia ustępu 3 załącznika 2 mają zastosowanie do znaku
wyróżniającego umieszczonego na pojazdach.

Załącznik 4

CECHY TOŻSAMOOECI POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I PRZYCZEP W RUCHU
MIĘDZYNARODOWYM


1. Cechy tożsamości powinny obejmować:
a)w przypadku pojazdów samochodowych:
i)nazwę lub znak fabryczny producenta pojazdu;
ii)na podwoziu albo w braku podwozia na nadwoziu - numer fabryczny lub
numer serii wytwórni;
iii)na silniku - numer silnika, jeżeli taki numer jest umieszczony na
nim przez wytwórnię;
b)w przypadku przyczepy - dane wyżej wymienione pod literami i) oraz
ii);
c)w przypadku motoroweru - pojemność skokowa cylindra i znak "CM".
2. Cechy wymienione w ustępie 1 niniejszego załącznika powinny być
umieszczone w miejscach dostępnych oraz powinny być łatwo czytelne;
ponadto powinny być takie, aby ich nie można było zmienić lub usunąć.
Litery i cyfry zawarte w cechach powinny być wyłącznie literami
alfabetu łacińskiego lub tzw. kursywy angielskiej i cyframi arabskimi
albo powinny być powtórzone w tej formie.

Załącznik 5

WARUNKI TECHNICZNE DOTYCZĄCE POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I PRZYCZEP

1. Umawiające się Strony, które zgodnie z art. 1 lit. n) niniejszej
konwencji złożyły oświadczenie o zrównaniu z motocyklami trzykołowych
pojazdów, których ciężar własny nie przekracza 400 kg (900 funtów),
powinny podporządkować te pojazdy postanowieniom niniejszego
załącznika dotyczącym bądź motocykli, bądź innych pojazdów
samochodowych.
2. W rozumieniu niniejszego załącznika określenie "przyczepa" stosuje
się wyłącznie do przyczep przeznaczonych do łączenia z pojazdem
samochodowym.
3. Nie naruszając postanowień artykułu 3 ustępu 2 litera a) niniejszej
konwencji, każda Umawiająca się Strona może poddać pojazdy
samochodowe, które rejestruje, oraz przyczepy, które dopuszcza do
ruchu zgodnie ze swoim ustawodawstwem wewnętrznym, przepisom
uzupełniającym lub bardziej rygorystycznym niż postanowienia
niniejszego załącznika.

Rozdział I

Hamowanie

4. W rozumieniu niniejszego rozdziału:
a)określenie "koła jednej osi" oznacza koła umieszczone symetrycznie
lub prawie symetrycznie w stosunku do środkowego podłużnego przekroju
pojazdu, nawet wtedy, gdy nie są umieszczone na tej samej osi (oś
podwójną uważa się za dwie osie);
b)określenie "hamulec roboczy" oznacza urządzenie używane zwykle w
celu zmniejszenia szybkości i zatrzymania pojazdu;
c)określenie "hamulec postojowy" oznacza urządzenie używane w celu
utrzymania pojazdu w stanie unieruchomionym podczas nieobecności
kierującego lub utrzymania w takim stanie odłączonej przyczepy;
d)określenie "hamulec awaryjny" oznacza urządzenie przeznaczone do
zmniejszenia szybkości i zatrzymania pojazdu w razie niesprawności
hamulca zasadniczego.

A. Hamowanie pojazdów samochodowych innych niż motocykle

5. Każdy pojazd samochodowy inny niż motocykl powinien być zaopatrzony
w hamulce łatwe do uruchomienia przez kierującego z jego miejsca w
pojeździe. Hamulce te powinny spełniać następujące trzy funkcje
hamowania:
a)hamulec roboczy powinien pozwalać na zmniejszenie szybkości i
bezpieczne zatrzymanie pojazdu w sposób pewny, szybki i skuteczny, bez
względu na stan załadowania oraz wzniesienia lub spadku drogi, po
której ten pojazd jedzie;
b)hamulec postojowy powinien pozwalać na utrzymanie pojazdu
unieruchomionego, bez względu na stan załadowania, na wzniesieniu lub
spadku, wynoszącym 16%, przy czym powierzchnie czynne hamulca powinny
pozostawać zaciśnięte pod wpływem wyłącznie mechanicznego urządzenia
zaciskającego;
c)hamulec awaryjny powinien pozwalać na zmniejszenie szybkości i
zatrzymanie pojazdu na dostatecznie krótkim odcinku bez względu na
stan jego załadowania, nawet w razie niesprawności hamulca
zasadniczego.
6. Z zastrzeżeniem postanowień ustępu 5 niniejszego załącznika
urządzenia spełniające trzy funkcje hamowania (hamulec roboczy,
hamulec awaryjny i hamulec postojowy) mogą mieć części wspólne;
kombinację przyrządów sterowania dopuszcza się pod warunkiem, że
pozostaną dwa odrębne przyrządy sterowania.
7. Hamulec roboczy powinien działać na wszystkie koła pojazdu;
jednakże w pojazdach posiadających więcej niż dwie osie koła jednej
osi mogą nie być hamowane.
8. Hamulec awaryjny powinien działać przynajmniej na jedno koło z
każdej strony środkowego podłużnego przekroju pojazdu; to samo
postanowienie ma zastosowanie do hamulca postojowego.
9. Hamulec roboczy i hamulec postojowy powinny działać na powierzchnie
hamujące trwale złączone z kołami za pomocą wystarczająco wytrzymałych
części.
10. Żadna z powierzchni hamujących nie powinna mieć możliwości
oddzielania się od kół. Jednakże dopuszcza się możliwość takiego
oddzielania się dla niektórych powierzchni hamujących, pod warunkiem
że:
a)jest ono krótkotrwałe, na przykład podczas zmiany biegu;
b)w odniesieniu do hamulca postojowego jest ono możliwe tylko na
skutek działania kierującego; oraz
c)w odniesieniu do hamulca zasadniczego lub pomocniczego zostaje
zachowana możliwość stałego hamowania ze skutecznością przepisaną
zgodnie z ust. 5 niniejszego załącznika.

B. Hamowanie przyczep

11. Bez naruszania postanowień ustępu 17 lit. e) niniejszego
załącznika, każda przyczepa, z wyjątkiem przyczepy lekkiej, powinna
być wyposażona w następujące hamulce:
a)hamulec roboczy pozwalający na zmniejszenie szybkości pojazdu i
zatrzymanie go w sposób bezpieczny, szybki i skuteczny bez względu na
stan załadowania oraz stopień wzniesienia lub spadku drogi, po której
pojazd jedzie,
b)hamulec postojowy pozwalający na utrzymanie pojazdu
unieruchomionego, bez względu na stan załadowania, na wzniesieniu lub
spadku wynoszącym 16%, przy czym powierzchnie czynne hamulca powinny
pozostawać zaciśnięte pod wpływem wyłącznie mechanicznego urządzenia
zaciskającego. Postanowienie to nie ma zastosowania do przyczep, które
nie mogą być odłączone od pojazdu ciągnącego bez użycia narzędzi, pod
warunkiem że będą spełnione wymagania dotyczące hamulca postojowego w
zespole pojazdów.
12. Urządzenia spełniające dwie funkcje hamowania (zasadniczą i
postojową) mogą mieć części wspólne.
13. Hamulec roboczy powinien działać na wszystkie koła przyczepy.
14. Hamulec roboczy powinien pozwalać na uruchomienie go przez
przyrząd sterowania hamulca zasadniczego pojazdu ciągnionego; jeżeli
jednak największa dopuszczalna masa przyczepy nie przekracza 3500 kg
(7700 funtów), to hamulec może być tego rodzaju, że podczas ruchu jest
wprawiany w działanie na skutek tylko samego zbliżenia przyczepy do
pojazdu ciągnącego (hamowanie siłą bezwładności).
15. Hamulec roboczy i hamulec postojowy powinny działać na
powierzchnie hamujące trwale złączone z kołami za pomocą wystarczająco
wytrzymałych części.
16. Urządzenia hamujące powinny zapewniać możliwość samoczynnego
zatrzymania przyczepy w razie rozerwania się urządzenia sprzęgającego
podczas ruchu. Jednakże postanowienie to nie ma zastosowania do
jednoosiowych lub dwuosiowych przyczep o rozstawie osi mniejszym niż 1
m (40 cali), pod warunkiem że ich największa dopuszczalna masa nie
przekracza 1500 kg (3300 funtów) oraz że - z wyjątkiem naczep - oprócz
głównego urządzenia sprzęgającego są wyposażone w urządzenie
sprzęgające dodatkowe, przewidziane w ustępie 58 niniejszego
załącznika.

C. Hamowanie zespołów pojazdów

17. W uzupełnieniu postanowień części A i B niniejszego rozdziału
dotyczących pojazdów pojedynczych (pojazdów samochodowych i przyczep)
do zespołów tych pojazdów mają zastosowanie następujące postanowienia:
a)urządzenia hamujące każdego z pojazdów, tworzących zespół, powinny
być skoordynowane;
b)działanie hamulca roboczego powinno być odpowiednio rozłożone
pomiędzy pojazdami tworzącymi zespół i zsynchronizowane;
c)największa dopuszczalna masa przyczepy nie wyposażonej w hamulec
roboczy nie może przekraczać połowy sumy masy własnego pojazdu
ciągnącego i masy kierowcy.

D. Hamowanie motocykli

18. a) Każdy motocykl powinien być wyposażony w dwa urządzenia
hamujące: jedno działające co najmniej na koło lub koła tylne, a
drugie na koło lub koła przednie; jeżeli motocykl jest połączony z
bocznym wózkiem, nie wymaga się hamowania koła tego wózka. Te
urządzenia hamowania powinny pozwalać na zmniejszenie szybkości
motocykla oraz zatrzymanie go w sposób bezpieczny, szybki i skuteczny,
bez względu na stan załadowania oraz stopień wzniesienia lub spadku
drogi, po której on jedzie.
b)Oprócz urządzeń przewidzianych pod literą a) niniejszego ustępu
motocykl mający trzy koła umieszczone symetrycznie w stosunku do
środkowego pod3u?nego przekroju pojazdu powinien byae wyposa?ony w
hamulec postojowy, odpowiadający warunkom wymienionym w ustepie 5
litera b) niniejszego za3ącznika.

Rozdzia3 II

OEwiat3a i urządzenia odblaskowe

19. W rozumieniu niniejszego rozdzia3u określenie:
"światło drogowe" - oznacza światło pojazdu przeznaczone do
oświetlenia drogi z przodu pojazdu na znaczną odległość;
"światło mijania" - oznacza światło pojazdu przeznaczone do
oświetlenia drogi z przodu pojazdu bez oślepiania lub przeszkadzania
kierującym nadjeżdżającym z przeciwka lub innym użytkownikom drogi;
"światło pozycyjne przednie" - oznacza światło pojazdu przeznaczone do
sygnalizowania obecności i szerokości pojazdu widzianego z przodu;
"światło pozycyjne tylne" - oznacza światło pojazdu przeznaczone do
sygnalizowania obecności i szerokości pojazdu widzianego z tyłu;
świat3o hamowania - "stop" - oznacza światło pojazdu przeznaczone do
sygnalizowania innym użytkownikom drogi, znajdującym się z tyłu tego
pojazdu, że kierujący wprowadził w działanie hamulec zasadniczy;
"światło przeciwmgłowe" - oznacza światło przeznaczone do polepszenia
oświetlenia drogi podczas mgły, opadów śniegu, gwałtownej ulewy lub
burzy piaskowej;
"światło cofania" - oznacza światło pojazdu przeznaczone do
oświetlenia drogi z tyłu pojazdu oraz ostrzegania innych użytkowników
drogi, że pojazd cofa się lub zamierza się cofać;
"światło zmiany kierunku ruchu" (kierunkowskazy) - oznacza światło
pojazdu przeznaczone do sygnalizowania innym użytkownikom drogi, że
kierujący zamierza zmienić kierunek ruchu w prawo lub w lewo;
"światło odblaskowe" - oznacza urządzenie przeznaczone do
sygnalizowania obecności pojazdu przez odbijanie światła wysyłanego
przez źródło światła nie związane z tym pojazdem, przy czym obserwator
znajduje się blisko tego źródła;
"powierzchnia oświetlająca" - oznacza dla świateł widoczną
powierzchnię wysyłającą światło, a dla świateł odblaskowych - widoczną
powierzchnię odbijającą światło.
20. Barwy świateł wymienionych w niniejszym rozdziale powinny być, w
miarę możliwości, zgodne z określeniami podanymi w dodatku do
niniejszego załącznika.
21. Każdy pojazd samochodowy, z wyjątkiem motocykli, który na płaskiej
drodze może osiągnąć szybkość przekraczającą 40 km (25 mil) na
godzinę, powinien być wyposażony z przodu w parzystą liczbę białych
lub żółtych selektywnych świateł drogowych, zdolnych do należytego
oświetlenia drogi w nocy podczas dobrej pogody na odległość co
najmniej 100 m (325 stóp) przed pojazdem. Zewnętrzne krawędzie
powierzchni oświetlających świateł drogowych nie mogą w żadnym razie
znajdować się bliżej zewnętrznej krawędzi pojazdu niż zewnętrzne
krawędzie powierzchni oświetlających świateł mijania.
22. Każdy pojazd samochodowy, z wyjątkiem motocykli, który na płaskiej
drodze może osiągną szybkość przekraczającą 10 km (6 mil) na godzinę,
powinien być wyposażony z przodu w dwa białe lub żółte selektywne
świat3a mijania, zdolne do nale?ytego oświetlenia drogi w nocy podczas
dobrej pogody na odległość co najmniej 40 m (130 stóp) przed pojazdem.
Z każdej strony punkt powierzchni oświetlającej najbardziej oddalony
od środkowego podłużnego przekroju pojazdu nie powinien znajdować się
dalej niż 0,40 m (16 cali) od bocznej krawędzi obrysu pojazdu. Pojazd
samochodowy nie może mieć więcej niż dwa światła mijania. OEwiatła
mijania powinny być ustawione w taki sposób, aby odpowiadały
określeniu ustalonemu w ustępie 19 niniejszego załącznika.
23. Każdy pojazd samochodowy, inny niż dwukołowy motocykl bez bocznego
wózka, powinien być wyposażony z przodu w dwa białe światła pozycyjne;
dopuszcza się jednak z przodu żółte selektywne światła pozycyjne,
połączone ze światłami drogowymi lub światłami mijania, które wysyłają
żółte selektywne światła. Jeżeli te światła pozycyjne są jedynymi
świat3ami zapalonymi z przodu pojazdu, powinny byae widoczne w nocy
podczas dobrej pogody na odleg3ość co najmniej 300 m (1000 stóp), bez
oślepiania lub przeszkadzania innym użytkownikom drogi. Z każdej
strony punkt powierzchni oświetlającej najbardziej oddalony od
środkowego pod3u?nego przekroju pojazdu nie powinien znajdowaae sie
dalej ni? 0,40 m (16 cali) od bocznej krawedzi obrysu pojazdu.
24. a) Ka?dy pojazd samochodowy, inny ni? dwuko3owy motocykl bez
bocznego wózka, powinien byae wyposa?ony z ty3u w parzystą liczbe
czerwonych świateł pozycyjnych widocznych w nocy podczas dobrej pogody
na odległość co najmniej 300 m (1000 stóp), bez oślepiania lub
przeszkadzania innym użytkownikom drogi. Z każdej strony punkt
powierzchni oświetlającej najbardziej oddalony od środkowego
podłużnego przekroju pojazdu nie powinien znajdować się dalej niż 0,40
m (16 cali) od bocznej krawędzi obrysu pojazdu.
b) Każda przyczepa powinna być wyposażona z tyłu w parzystą liczbę
czerwonych świateł pozycyjnych widocznych w nocy podczas dobrej pogody
na odległość co najmniej 300 m (1000 stóp), bez oślepiania lub
przeszkadzania innym użytkownikom drogi. Z każdej strony punkt
powierzchni oświetlającej najbardziej oddalony od środkowego
podłużnego przekroju przyczepy nie powinien znajdować się dalej niż
0,40 m (16 cali) od bocznej krawędzi obrysu przyczepy. Jednakże
przyczepy, których dopuszczalna szerokość nie przekracza 0,80 m (32
cale), mogą być wyposażone tylko w jedno takie światło, jeżeli są one
przyczepione z tyłu dwukołowego motocykla bez bocznego wózka.

25. Każdy pojazd samochodowy lub przyczepa, mające numer rejestracyjny
z tyłu, powinny być wyposażone w urządzenie służące do oświetlenia
tego numeru w taki sposób, aby numer oświetlony za pomocą tego
urządzenia był czytelny w nocy podczas dobrej pogody i przy
zatrzymanym pojeździe z odległości 20 m (65 stóp) od tyłu tego
pojazdu; jednakże każda Umawiająca się Strona może zmniejszyć tę
minimalną odległość w nocy w takiej samej proporcji i dla tych samych
pojazdów, dla których zgodnie z ustępem 2 załącznika 2 do niniejszej
konwencji zmniejszyła tę minimalną odległość w dzień.

26. Połączenia elektryczne we wszystkich pojazdach samochodowych
(łącznie z motocyklami) oraz we wszystkich zespołach składających się
z pojazdu samochodowego i jednej lub więcej przyczep powinny być tak
urządzone, aby światła drogowe, światła mijania, światła przeciwmgłowe
i przednie światła pozycyjne pojazdu samochodowego oraz urządzenie
oświetlające wymienione wyżej w ustępie 25 nie mogły być włączone bez
jednoczesnego włączenia tylnych świateł pozycyjnych pojazdu
samochodowego lub ostatniego pojazdu wchodzącego w skład zespołu
pojazdów.
Jednakże postanowienie to nie ma zastosowania do świateł drogowych lub
świate3 mijania, je?eli są one u?ywane do dawania świetlnych sygnałów
ostrzegawczych, wymienionych w artykule 33 ustępie 5 niniejszej
konwencji. Ponadto połączenia elektryczne powinny być tak urządzone,
aby światła pozycyjne przednie pojazdu samochodowego włączały się
zawsze przy włączaniu świateł mijania, świateł drogowych lub świateł
przeciwmgłowych.
27. Każdy pojazd samochodowy, inny niż dwukołowy motocykl bez bocznego
wózka, powinien być wyposażony z tyłu co najmniej w dwa czerwone
świat3a odblaskowe w kszta3cie innym ni? trójkątny. Z ka?dej strony
punkt powierzchni oświetlającej najbardziej oddalony od środkowego,
podłużnego przekroju pojazdu nie powinien znajdować się dalej niż 0,40
m (16 cali) od bocznej krawędzi obrysu pojazdu. OEwiatła odblaskowe
powinny być widoczne dla kierującego pojazdem w nocy podczas dobrej
pogody z odległości co najmniej 150 m (500 stóp), jeżeli są oświetlone
świat3ami drogowymi tego pojazdu.
28. Ka?da przyczepa powinna byae wyposa?ona z ty3u co najmniej w dwa
czerwone światła odblaskowe. Te światła odblaskowe powinny mieć
kształt równobocznego trójkąta z wierzchołkiem skierowanym do góry i
jednym bokiem poziomym, przy czym długość boku powinna wynosić co
najmniej 0,15 m (6 cali) i nie więcej niż 0,20 m (8 cali); wewnątrz
tego trójkąta nie może znajdować się żaden sygnał świetlny. Te światła
odblaskowe powinny spełniać warunki widoczności ustalone wyżej w
ustępie 27. Z każdej strony punkt powierzchni oświetlającej
najbardziej oddalony od środkowego podłużnego przekroju przyczepy nie
powinien znajdować się dalej niż 0,40 m (16 cali) od bocznych krawędzi
obrysu przyczepy. Jednakże przyczepy, których szerokość całkowita nie
przekracza 0,80 m (32 cale), mogą być wyposażone tylko w jedno światło
odblaskowe, jeżeli są przyczepione do dwukołowego motocykla bez
bocznego wózka.
29. Każda przyczepa powinna być wyposażona z przodu w dwa białe
świat3a odblaskowe o kszta3cie innym ni? trójkątny. Te światła
odblaskowe powinny odpowiadać warunkom umieszczenia i widoczności
ustalonym wyżej w ustępie 27.
30. Przyczepa powinna być wyposażona z przodu w dwa białe światła
pozycyjne, jeżeli jej szerokość przekracza 1,60 m (5 stóp 2 cale).
Przednie światła pozycyjne tak przewidziane powinny być umieszczone
możliwie najbliżej bocznych krawędzi obrysu przyczepy, a w każdym
razie w taki sposób, aby punkt powierzchni oświetlającej najbardziej
oddalony od środkowego podłużnego przekroju przyczepy nie znajdował
się dalej niż 0,15 m (6 cali) od tych krawędzi.
31. Każdy pojazd samochodowy, z wyjątkiem dwukołowych motocykli z
wózkiem lub bez bocznego wózka, który na płaskiej drodze może osiągnąć
szybkość przekraczającą 25 km (15 mil) na godzinę, powinien być
wyposażony z tyłu w dwa czerwone światła hamowania (stop), których
natężenie powinno być wyraźnie większe od natężenia tylnych świateł
pozycyjnych. To samo postanowienie ma zastosowanie do każdej przyczepy
będącej ostatnim pojazdem wchodzącym w skład zespołu pojazdów;
jednakże nie wymaga się wyposażenia w światła hamowania (stop) małych
przyczep, których wymiary są takie, że światła hamowania (stop)
pojazdu ciągnącego pozostają widoczne.
32. Z zastrzeżeniem, że Umawiające się Strony, które zgodnie z
artykułem 54 ustępem 2 niniejszej konwencji złożyły oświadczenie o
zrównaniu motorowerów z motocyklami, mogą zwalniać motorowery od
obowiązku przestrzegania wszystkich lub niektórych poniższych
postanowień:
a)każdy dwukołowy motocykl z wózkiem lub bez bocznego wózka powinien
być wyposażony w jedno światło mijania odpowiadające pod względem
barwy i widoczności postanowieniom ustalonym wyżej w ustępie 22;
b)każdy dwukołowy motocykl z wózkiem lub bez bocznego wózka, który na
płaskiej drodze może osiągnąć szybkość przekraczającą 40 kOW


Poprzedni format: TUTAJ
Przed zastosowaniem sprawdź oryginał i aktualność przepisów !!


Valid CSS! * strona główna * mapa serwisu * Polityka prywatności

Copyright © 2001 - 2017 Stanisław Kwartnik - Wszelkie prawa zastrzeżone.